به گزارش پایگاه عدالت خواهان"حبیب اله در گفتوگو با خبرنگار نیلکوه گفت: هرساله پس از برداشت محصولات زراعی اتفاقی بسیار تأسفبرانگیز و مخرب در اراضی زراعی صورت میگیرد و آن آتش زدن بقایای گیاهی در مزارع است.
وی افزود: بقایای گیاهی دارای کاربردهای نظیر ایجاد بستر برای موجودات ریز خاکزی، موانعی در مقابل تبخیر رطوبت، تأمین غذای دام و اصلاح خاک است و آتش زدن این بقایا در اکوسیستمهای طبیعی میتواند از قدرت تخریبی و آلودهکنندگی بسیار زیادی برخوردار باشد.
زارع تصریح کرد: سوزاندن بقایای گیاهی بر خصوصیات فیزیکی، شیمیایی، بیوشیمیایی و میکروبی خاک اثرات بسیار مخربی نظیر موارد ذیل بر جای میگذارد:
1. سوزاندن بقایای گیاهی باعث افزایش حساسیت به فرسایش و بالا رفتن مصرف کودهای شیمیایی میشود.
2. موجب کاهش رطوبت خاک به هنگام کشت محصول جدید میگردد بهطوریکه نسبت به کشت مستقیم حداقل دو بار بیشتر آبیاری نیاز دارد.
3. برخی از آزمایشها هم نشان دادهاند که با سوزاندن کاه و کلش، وزن ظاهری و هدایت الکتریکی خاک افزایش و پایداری خاکدانهها کاهش مییابد و در مقابل فرسایش روان آبها و بادها خاک مقاومت کمتری دارد.
4. تحقیقات نشان داده است که بقایای گیاهی یک منبع تجدید پذیر طبیعی و مهم و سرشار از مواد مغذی گیاهی بوده که میتواند همراه با کودهای شیمیایی برای اصلاح خاک و بهبود تغذیه گیاهی مورداستفاده قرار گیرد.
5. در مورد ویژگیهای شیمایی خاک هم باید به این امر اشاره نمود که سوزاندن بقایای گیاهی موجب افزایش PH خاک و کاهش ماده آلی خاک میشود.
6. در مورد ویژگیهای میکروبی و بیوشیمیایی خاک هم میتوان گفت که آتش زدن بقایای گیاهی در سطح خاک، میکروارگانیسمهای خاک را کاهش میدهد.
7. حدود 70 درصد مواد آلی خاک از بقایای گیاهی تشکیلشده است، سوزاندن بقایای گیاهی موجب کاهش جذب عناصر غذایی توسط ریشهها، کاهش ظرفیت نگهداری آب در خاک، کاهش راندمان مصرف آب، کاهش نفوذپذیری خاک و کاهش فعالیت میکروارگانیسمهای خاک شود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان گالیکش تأکید کرد: ازجمله پیامدهای نامطلوب سوزاندن بقایای گیاهی میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
1. کاهش ماده آلی و دگرگونی شرایط فیزیکی و میکروبیولوژیک خاک در بلندمدت، سوزاندن بقایای گیاهی در بلندمدت ضمن اثرات نامطلوب بر کیفیت خاک و کاهش عملکرد محصول باعث افزایش گازهای گلخانهای در جو میشود. هر یکمیلیون تن کاه سوخته شده حدود 56 هزار تن دیاکسید کربن در هوا آزاد میسازد، سوزاندن بقایای کشاورزی اثرات تشدیدکنندهای بر انتشار گازهای گلخانهای در اتمسفر و آلودگی محیطزیست دارد.
2. با کاهش مواد آلی، گیاهان زراعی تحمل خود را در برابر آفات، بیماریها، خشکی، گرما و سرما از دست میدهند.
3. افزایش خطر آبشویی و فرسایش، خاک در معرض فرسایش شدید آبوهوا قرار میگیرد و با از بین رفتن لایههای خاک زنده زمین زراعی قدرت حاصلخیزی و تولید محصول خود را از دست میدهد.
4. هدر رفت نیتروژن، کربن، گوگرد و غیره از طریق تصعید، پراکندگی سموم شیمیایی در هوا، آسیب به لایه ازن و متعاقب آن آسیب به گیاهان و انسان.
5. به وجود آمدن بارانهای اسیدی، بروز سرطان در انسان، افزایش انتقال و انتشار بیماریهای واگیردار و بروز تنگی نفس و سایر بیماریهای تنفسی اشاره نمود.
6. از بین رفتن موجودات زنده و مفید بهخصوص کرم خاکی در اثر تولید گرمای زیاد و درنهایت موجب از بین رفتن ساختمان خاک و شرایط مساعد برای رشد و فعالیت ریشه گیاهان میشود.
7. با توجه به اینکه مزرعه یک اکوسیستم طبیعی است و وجود موجودات زنده ذرهبینی مانند قارچها و کرمها و... که باعث تولید مواد مغذی برای خاک کشاورزی میشوند یکی از مشکلات جدی آتش زدن بقایای محصولات نابودی این میکروارگانیسمها شده که باعث کاهش مواد مغذی خاک میشود.
زارع افزود: این آتشسوزیها علاوه بر اینکه چهره نازیبایی از طبیعت نشان میدهند باعث بروز مشکلات زیستمحیطی زیادی برای مردم و اکوسیستم منطقه و همچنین وارد آمدن خسارات اقتصادی میشود و گاهی آتش به مزارع سایر کشاورزان نیز سرایت کرده و با سوزاندن خوشههای طلایی حداقل باعث خسارات مالی و روحی جبرانناپذیری میشود.
وی اذعان کرد: عدم تأمین علوفه و خوراک موردنیاز دامها یکی دیگر از مضرات سوزاندن بقایای گیاهی است که با اعمال مدیریت و فرآوری بقایای گیاهی میتوان درصد بالایی از کمبود علوفه و سوءتغذیه دامها را مرتفع کرد.
مدیر جهاد کشاورزی گالیکش گفت: خرد کردن و توزیع بقایا در سطح مزرعه، رعایت تناوب در کشت گندم، حبوبات و انجام آیش، چَراندن دامها و کمپوست کردن بقایا راهکار اولیه جهت جلوگیری از سوزاندن بقایای گیاهی است و ازجمله فنآوریهای موفق در این موضوع میتوان به سیستمهای خاکورزی حفاظتی اشاره نمود.
به گفته زارع، در این خاکورزیها که شامل روشهای بدون خاکورزی و بی خاکورزی است، بقایای گیاهی در سطح خاک باقیمانده یا مقادیری از آن در خاک دفن میگردد. با این عمل بسیاری از مضرات سوزاندن بقایای گیاهی کاهش مییابد و همچنین پاشیدن کود اوره باعث تجزیه زودتر بقایای محصولات شده و از زرد شدن محصول کشت بعدی جلوگیری میشود.
