به گزارش پایگاه عدالت خواهان"سرخاب، سفیدآب، سنگ پا، صابون، حنا و سرمه، در زمان های نه چندان دور، تنها وسایلی برای شیک شدن و آرایش بانوان ایرانی بود. افزایش ارتباطات میان ایران و فرنگ در عصر قاجار، به ویژه کشورهای اروپایی، اندک اندک، جلوه های تازه ای پیشروی ایرانیان قرار گرفت. متمدن و پیشرفته شدن در تجدد دیده شد و لوازم و وسایل آن نیز به وسیله کشورهای خارجی وارد بازار دست نخورده ایران شد.
در دوران پهلوی و با افزایش فروش نفت و بالا رفتن عوایدی کشور از آن، واردات کالاهای مصرفی سرعت بیشتری گرفت. از اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50، درآمد نفتی ایران با توجه به تحولات جهانی و منطقه، رشد خیرکننده ای داشت. به هر میزان قیمت نفت بالا می رفت، عطش مصرف کالاهای لوکس و زینتی خارجی نیز افزایش پیدا می کرد. پس از انقلاب نیز هر چند سبک زندگی اسلامی – ایرانی و لزوم تبیین عدم تقلیدگرایی از جوامع غربی در دستور کار قرار گرفت ولی از دهه هفتاد به بعد، بار دیگر مصرف گرایی به شدت افزایش یافت.
مصرف گرایی را می توان یکی از آسیب های اجتماعی – اقتصادی دانست که تبعات آن در هر دو حوزه قابل ارزیابی است. تبلیغات برای مصرف کالای بیشتر، مسابفه ای را میان اعضای جامعه به راه می اندازد و به صورت سیرناپذیری بدون رسیدن به خط پایانی ادامه دارد. یکی از کالاهای مصرفی عمده ای که میلیاردها دلار صرف واردات آن به کشور می شود، لوازم آرایشی است. ایران در مصرف لوازم آرایشی در جهان در بین کشورهای پرمصرف و در منطقه پس از عربستان در مکان دوم قرار دارد.
میزان رشد مصرف لوازم آرایشی در کشورهای منطقه خاورمیانه در سال های آینده براساس ترکیب نرخ رشد سالانه
بازار جهانی زیبایی معمولا به پنج زیرشاخه اصلی، مراقبت پوستی، مراقبت از مو، رنگ، عطر و لوازم آرایشی تقسیم می شود. بیشتری درآمد و عایدی سهم قاره های آمریکای شمالی، آمریکای لاتین، آسیای شرقی و اروپای غربی می شود. با آغاز قرن 21، بازار لوازم آرایشی کشورهای بریسک (برزیل، هند، روسیه و چین)، رشد چشمگیری داشته اند. بازار جهانی لوازم مراقبتی و زیبایی به طور قابل مالحظه ای گسترده تر شده و در رشد بازار جهانی سهم بسزایی داشته است. این چهار کشور در سال 2015، 25 درصد از صنعت جهانی زیبایی را در اختیار داشتند.
مصرف لوازم آرایشی در یک دهه اخیر در ایران سرعت بیشتری گرفته است. ایران از لحاظ هرم سنی، یکی از جوانترین کشورهای جهان است و نیمی از جمعیت آن را نیز زنان تشکیل می دهند، به همین دلیل بازار کشور، بازار مستعدی برای فروش لوازم زیبایی است. در حالیکه بنابر سنت ها و ارزش های عرفی جامعه، دختران جوان تا زمان ازدواج از آرایش و استفاده از لوازم آرایشی منع بودند، این سنت در دو دهه اخیر به تدریج به کناری نهاده شده و سن آرایش به 14 سال رسیده است.
آمار مربوط به واردات لوازم آرایشی به خاطر قاچاق بخش عمده ای از آن کاملا مشخص نیست. تا می سال 2015، یک دهم درصد از واردات 52 میلیارد دلاری به لواز آریشی اختصاص داشت. براساس برآوردها در حدود یک میلیارد دلار برای واردات وسایل آرایشی از کشور خارج شده است.
یکی از مزیت هایی مذاکرات هسته ای ایران و کشورهای 1+5؛ تسهیل واردات کالاهای مصرفی به ایران می باشد. در همین زمینه، یورو مونیتور که آمار تحقیقی استراتژیکی از بازارهای جهانی ارائه می دهد، در برآوردی اعلام کرد که پس از رفع تحریم ها علیه ایران، بازار لوازم آرایشی در این کشور، رونق بسیار خوبی خواهد داشت. این مرکز آماری، بازار لوازم آرایشی پس از توافق هسته ای را بازار 7 میلیارد دلاری ارزیابی کرده است.
در سال های اخیر چین، ترکیه و کره جنوبی ازجمله کشورهای اصلی وارد کننده لوازم آرایشی به ایران بوده اند. پس از توافق هسته ای، شرکت های معروفی از فرانسه و ایتالیا نیز خود را به بازار ایران رسانده اند تا در فروش لوازم آرایشی سهیم باشند.
بازار جهانی لوازم آرایش در سال های آینده پیش بینی می کند چه کشورهایی با افزایش رشد مصرف مواد آرایشی روبه رو خواهند شد و میزان سرمایه ها در این کشورها به چه میزان است. ایران با رنگ آبی مشخص شده و بین 800 تا 1.9 میلیارد دلار به آن اختصاص یافته است.
با گذری در بازار و مغازه های لوازم آرایشی در ایران با مارک ها و برندهای معروفی آمریکایی و اروپایی روبه رو می شویم اما در حال حاضر درصد قابل توجهی از آنها به صورت تقلبی در تایلند و چین تولید و روانه بازار ایران می شوند. ولی عطش تقاضا برای لوازم آرایشی اصلی، شرکتی مانند لانکوم فرانسه را ترغیب کرده تا پس از چند دهه دوری از بازار ایران بار دیگر به این کشور بازگردد و محصولات خود را به بازار معرفی کند. این شرکت جشن مفصلی در یکی از هتل های لوکس تهران به خاطر بازگشتش ترتیب داد. ایران به عنوان الدورادوی (سرزمین زر) شرکت های لوازم آرایشی معرفی شده است.
در سال 2014 علی رغم وجود بحران های مالی در جهان، بازار لوازم آرایش گزندی از این بادها ندید و سهم 465 میلیارد دلاری در فروش جهانی داشت. این میزان فروش رشد 5 درصدی را نشان می دهد. برزیل و چین همچنان به عنوان بازارهای رو به روشد و امید بخشی باقی مانده اند. براساس برآوردهای گروه بین المللی یورمانیتور انتظار می رود اندونزی و هند نیز در کنار آمریکا و عربستان، رشد زیادی داشته باشند. ایران، آرژانتین، تایلند و ترکیه چشم انداز بسیار روشنی نسبت به رشد بیشتر نشان داده اند.
تمامی آمارها و برآوردها از رشد مصرف لوازم آرایشی و مراقبتی در ایران و گرایش به لوازم لوکستر خبر می دهد. ورود شرکت های آرایشی اروپایی و آمریکایی به بازار ایران و بازاریابی محصولات اروپایی پس از توافق هسته ای، نشان از عطش بالای مصرف گرایی و مدگرایی در کشور را دارد. براساس اظهارت رسول دیناروند، رئیس سازمان غذا و دارو در سال 1393، هر زن ایران به طور متوسط در سال 150 دلار مواد آرایشی مصرف می کند. این در حالیست که متوسط مصرف لوازم آرایشی در خاورمیانه 37 دلار در آن سال بود. جمعیت زنان 15 تا 45 سال، که بیشترین جامعه آماری مصرف لوازم آرایشی را دارند 14 میلیون تن است.
افزایش مصرف لوازم آرایشی با تغییر سبک زندگی همراه شده است. یکی از معضلات اساسی اجتماعی ایران، ترویج سبک زندگی غربی در کشور و به حاشیه رفتن سبک زندگی اسلامی – ایرانی است. در سبک وارداتی زندگی، مصرف گرایی به عنوان فضیلت در نظر گرفته می شود و مسابقه ای بزرگ و میلیونی در این زمینه در جریان است تا افراد جامعه در خرید کالاهای مصرفی و لوکس افراط را پیشه کنند. نقش شبکه های اجتماعی و تولیدات شبکه های ماهواره ای در تبلیغ نوع جدید سبک زندگی، قابل توجه است. مصرف گرایی به عنوان پدیده ای اجتماعی – اقتصادی، خط پایانی ندارد و تنها سرمایه های اساسی خانواده ها و شهروندان را هدر می دهد و زمانی را که می توان به پدیده ها و ارزش های واقعی جامعه اختصاص داد، به سمت و سوی بی حاصل کشیده می شود/فرهنگ
