به گزارش پایگاه عدالت خواهان" تقریبا سال 1393 بود که ستاد اشتغال استان گلستان طرح کارورزی فارغالتحصیلان دانشگاهی را به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کرد؛ طرح کارورزی به گفته مسئولان، نسخهای شفابخش برای رفع مشکلات بیکاری جوانان بود؛ در حالی که مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان گلستان طرح کارورزی را موفق میداند اما دبیر خانه کارگر گلستان معتقد است طرح کارورزی که استان نیز پایلوت آن بوده ناموفق اجرا شده و مشکلات آن اکنون در طرحی فراگیر گریبانگیر کشور شده است.
اما اینکه سرنوشت اشتغال به چه سرانجامی دچار شده و چرا اکنون بعد از گذشت چندین سال، طرح کارورزی در سالی که مزین به «اقتصاد مقاومتی: تولید- اشتغال» است به نفع تولید و اشتغال نبوده و نتواسته نقطه امید جوانان شود، موضوعی است که خبرنگار فارس در مصاحبه تفضیلی با غلامرضا طالبا دبیر خانه کارگر استان گلستان به آن پرداخته است، مصاحبهای که رویکرد آن برای باز شدن گرههای اشتغالزایی و ارائه راهکارهای مناسب از دیدگاه کسانی که دستی بر تولید و اشتغال دارند انجام شده که خواندن آن قطعا خالی از لطف نخواهد بود.
اجرای طرح کارورزی را تا چه میزان به نفع تولید و اشتغال میدانید؟
طالبا: ابتدا لازم میدانم در خصوص حادثه تروریستی که در تهران به وقوع پیوست از طریق این رسانه به خانواده شهدای این حادثه تسلیت عرض کنم و از اینکه فرصتی حاصل شد تا پیرامون موضوع مهم اشتغال به بحث و تبادل بپردازیم بسیار خرسند هستم.
ما طرح کارورزی را به نفع جامعه کار و تولید نمیبینیم چراکه این طرح برای به استثمار کشیدن افراد جویای کار است، به نظر میرسد طرح کارورزی دو هدف را دنبال میکند نخست اینکه آمار شاغلان را در یک مقطع افزایش و آمار بیکاری را با کاهش نشان دهد از طرفی وضعیت استخدامی و کارگران را به وضع پیمانکاری، استاد-شاگردی تبدیل کند.
از طرفی شما هم میدانید که طرح کارورزی دانشآموختگان دانشگاهی در مراکز علمی دانشگاهی به صورت عملی گذرانده میشود و دانشجویان در یک دوره چهار یا 6 ماهه بر اساس تحصیلات خود طرح کارورزی را دارند؛ اینکه ما بخواهیم به جای درست کردن زیرساختهای آموزشی، صورت مسئله را پاک کرده و طرحی نو دراندازیم قطعا نتیجه خوبی ندارد، پرواضح اینکه این طرح به نفع تولید و اشتغال نیست.
طرح کارورزی با پشتوانه علمی و تخصصی پای در عرصه گذاشت و برای زدودن بیکاری؛ سروصدای زیادی هم در کشور به پا کرد کمااینکه طرح پیشنهادی گلستان ابتدا در این استان پایلوت قرار گرفت و اکنون به طرحی فراگیر تبدیل شده است و جامعه و جوانان برای عبور از بحران بیکاری به آن امید بستهاند؛ آیا امید به این تدبیر، واهی است؟
طالبا: طبق دستورالعمل عبارت کارورز برای ارتقاء علمی فارغالتحصیلان است دانشجویان در پایان دوره تحصیلات یک دوره کاورزی را میگذرانند، تعریف کارورز طبق بند «ب» ماده 1122 فصل پنجم قانون کار مشخص شده و سن و مدت کارورزی معلوم است.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان دستگاه ناظر برای نظارت بر اجرای طرح کارورزی مشخص شده است، وقتی دستگاه ناظر خودش مسئول روابط کار است از سویی؛ وقتی روابط کار وجود ندارد و در قالب کارورز فعالیت صورت میگیرد خودبه خود نظارت آن نیز ملغی میشود.
طبق طرح کارورزی معادل یک سوم حداقل دستمزد مصوب سال جاری از سوی دولت به کارورز پرداخت میشود که حدود 310 هزار تومان است آیا یک فرد میتواند با این حقوق گذران زندگی و معیشت کند ما برداشتمان این است طرح کارورزی نوعی به استثمار کشیدن افراد جویای کار است.
دولت برای اینکه در یک مقطع زمانی آمار بیکاری را کاهش دهد به طرح کارورزی روی آورده است و این عواقب ناخوشایندی به دنبال دارد.
طرح کارورزی با بندهایی از قانون اساس مغایرت دارد، تضمینی برای شاغلان بعد از طرح کارورزی نیست، بیمه طرح کارورزی از نوع بیمه مسئولیت است نه بیمه تامین اجتماعی؛ به این معنا که هیچ گونه سابقه بیمهای از کارورز در سازمان تامین اجتماعی ایجاد نمیشود که این موضوع مشکلاتی را برای فارغالتحصیلان به وجود میآورد.
اینکه گفته میشود بیش از 70 درصد کارورزان در طرح کارورزی جذب بازار کار میشوند را تا چه حد واقعی میدانید؟
طالبا: طرح کارورزی به دنبال ایجاد اشتغال پایدار نیست، در برههای طبق ماده 191 قانون نوسازی نساجی و صنایع کارگاههای زیر پنج و 10 نفر را از قانون کار معاف کردیم اما چقدر اشتغال ایجاد شد، حدود 500 یا 60 سال پیش چنین طرحهایی در کشورهای در حال توسعه مانند هندوستان اجرا شد که متاسفانه با شکست مواجه شدند.
کارفرما یک کارورز را جذب و بعد از دو سال آن را اخراج میکند سپس یک کارورز دیگری جذب و این روند ادامه مییابد با این اوصاف چه تضمینی برای افزایش اشتغال جز اینکه در یک مقطع زمانی؛ آمار اشتغال بالا برود وجود دارد.
ما برداشتمان این است که میخواهند کارورزان را با چنین طرحهایی سرگرم کنند در حالیکه طرح کارورزی برای ایجاد اشتغال پایدار اصلا مناسب نیست.
شما به عنوان نماینده جامعه کار و تلاش تا چه حدی برای بیان مشکلات طرح کارورزی و ارائه راهکارهای باپشتوانه اقدام کردید؟
طالبا: همیشه در جلسات مختلف مشکلات و موضوعات را مطرح میکنیم اما انگار مسئولان گوش شنوایی ندارند طرح کارورزی به صورت پایلوت ابتدا در استان گلستان کلید خورد و بعد از آن کشور گریبانگیر این طرح شده است که باید برای رفع مشکلات تدبیر اساسی شود.
نماینگان کارگری در کانون عالی کار، جلسات متعددی با وزیر کار گذاشتند انتظار ما این است وقتی نمایندگان کارگران به عنوان کارشناس، مسائلی مطرح میکنند حرفهای آنان را قبول داشته باشند چراکه اینها جزو بدنه کارگری هستند متاسفانه مسائل و موضوعات، صورتجلسه میشوند اما خبری از اجرا شدن نیست.
نمایندگان کارگری در کانون عالی کشور جلسهای با وزیر کار گذاشتند، طرح نیز ارائه کردند متاسفانه حرف نمایندگان کارگری در کشور به کرسی ننشست امیدواریم تلاش و تدبیر مسئولان برای ایجاد اشتغال واقعی و پایدار باشد. / فارس
