به گزارش پایگاه عدالت خواهان"محمد اسماعیل اسدی در جمع دهیاران شرق استان اظهارکرد: یکی از مسایل مهم و مبتلا در استان گلستان تخریب خاکها ، آلودگی هوا و محیط زیست است که ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی بعد از برداشت گندم و جو در اواخر فصل بهار صورت می گیرد.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی ومهندسی کشاورزی مرکز گلستان گفت: 95 درصد از غذای انسانها از بستر خاک تولید شده و خاک به عنوان یک موجود زنده، اساس تولید، امنیت غذایی و خودکفایی کشور و اقتصاد ملی محسوب شده و به عنوان منبع تجدیدناپذیر است.
وی ادامه داد : وقتی ما بقایای بعد از برداشت را می سوزانیم در حقیقت این بقایای تنها نیستند که می سوزند بلکه خاک را نیز به آتش می کشیم چون کلش یا کاهبن ایستاده، چسبیده به خاک است. در هنگام سوزاندن بقایا دمای سطح خاک به 400 درجه سانتیگراد می رسد و این در حالیست که آب در دمای 100 درجه می جوشد پس کلا هیچ آبی در خاک سوخته باقی نمی ماند و این خود موجب افزایش مصرف آب در کشتهای دوم می شود.
اسدی افزود:مهمترین معضل ما در حال حاضر این است که 60 درصد از خاکهای موجود کمتر از یک درصد مواد آلی دارند و 760 هزار هکتار از مزارع کشور پس از کشت بقایای آن سوزانده میشود که بالاترین سطح آن در استان خوزستان با سطح بیش از 230 هزار هکتار است.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی ومهندسی کشاورزی مرکز گلستان ادامه داد: افزایش یک درصد ماده آلی خاک سبب افزایش 10 درصد در عملکرد گیاهان زراعی است.
اسدی تصریح کرد: در سالهای گذشته 120 هزار هکتار از اراضی استان پس از کشت سوزانده میشد که این میزان به 40 هزار هکتار کاهش یافته اما همچنان به شرایط ایدهآل نرسیدیم و ما باید به سطحی برسیم که حتی یک مترمربع از اراضی را نسوزانیم.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: حفظ بقایای گیاهی بر روی خاک اثرات مفید بسیاری دارد که از جمله ایجاد زیستگاهی برای موجودات ریز خاکی و کرمها، جلوگیری از اثرات مستقیم فرسایشی قطرات باران بر خاک، تامین غذای دام، مصارف سوختنی، افزایش ماده آلی خاک، جلوگیری از تبخیر زیاد آب از خاک و اصلاح خاک را می توان برشمرد.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی ومهندسی کشاورزی مرکز گلستان گفت: در غلات بقایای گیاهی کاه وکلش نامیده می شود. کاه شامل بقایای برگ ها، ریشک ها و ساقه های باقی مانده بعد از برداشت غلات کوچک مانند گندم، جو، چاودار و یولاف است که طبق معمول به صورت بسته بندی از مزارع خارج می شود. کلش کاهبن های ایستاده آنها است که پس از برداشت محصول در زمین باقی می ماند.
وی با بیان اینکه آتش زدن یک عمل سریع و حاد برای تغییر محیط است، افزود : این عمل در اکوسیستم های طبیعی و اکوسیستم های تحت مدیریت انسان، می تواند از قدرت تخریبی و آلوده کنندگی بسیار زیادی برخوردار باشد و یا ابزار مدیریت به حساب آید. اگرچه آتش زدن در کوتاه مدت و در زمان سریعتر و با هزینه کمتر سبب از بین رفتن علفهای هرز و تا حدی آفات مزرعه می شود اما اثرات جبران ناپذیری در کاهش حاصلخیزی خاک و از بين رفتن حشرات مفيد و شكارگر دارد.
به علاوه، باعث فشردگی خاک در اثر کاهش درصد مواد آلی و رطوبت خاک در نتیجه عبور ماشینهای کشاورزی در هنگام آماده سازی زمین گشته که منجر به افزایش وزن مخصوص ظاهری خاک و کاهش تبادلات گازی خاک و نقصان شدید جمعیت انواع ریز مغذی های خاک (میکروارگانیسم های خاک) می گردد.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز گلستان گفت: سوزاندن بقایای گیاهی باعث افزایش حساسیت به فرسایش و کاهش رطوبت خاک به هنگام کشت محصول دوم که اکثرا سویا، ذرت و یا آفتابگردان است، می گردد.
وی افزود : با توجه به مضرات حاصل از سوزاندن بقایای گیاهی به خصوص کاه وکلش که در کشور ما نیز به ویژه در استان گلستان به منظور آماده سازی زمین برای کشت دوم انجام می پذیرد به نظر می رسد احیاء فن آوری و مدیریت بقایای گیاهی به عنوان یکی از راهکارهای مهم در جهت حفظ پایداری اکولوژیک مزارع ضروری باشد. از جمله فن آوری های موفق می توان به سامانه های کشاورزی حفاظتی اشاره نمود.
در این سامانه که سازگارترین سامانه کشاورزی با محیط زیست می باشد بقایای باقیمانده بعد از برداشت نه سوزانده می شوند و نه درون خاک دفن می شوند. در این نوع فن آوری با اعمال روشهای حفاظتی بر روی همان بقایای باقیمانده عمل کشت مستقیم با حداقل تردد و کوبیدگی خاک و همچنین کاهش مصرف سوخت صورت می گیرد.
در سامانه کشاورزی حفاظتی، حداقل بقایای گیاهی (30 درصد) در سطح خاک باقی مانده که با این عمل تمامی مضرات سوزاندن بقایای گیاهی از بین می رود.
