آذرماه ۹۳ و در سفر استانی دولت تدبیر و امید به گلستان بود که اجرای طرح گردشگری آشوراده از سوی نماینده ولیفقیه در گلستان و استاندار بهعنوان مطالبه مردمی مطرح شد و رئیسجمهور وعده داد آشوراده به قطب گردشگری کشور تبدیلشده و کلید توسعه استان شود.این وعده بارقه امید در دل بسیاری از مردم و مسئولان را زنده کرد چراکه میتوانست پایانی بر بیش از دو دهه متروکه شدن جزیره آشوراده در خلیج گرگان و میانکاله باشد.وعدهای که در فاصله کوتاه به مناقشهای جدی بین دوستداران طبیعت و موافقان با اجرای طرحهای گردشگری تبدیل شد.پس از آغاز مناقشات، سازمان حفاظت از محیطزیست و میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری پای میز مذاکره نشسته و برای انجام مطالعات و اجرای طرح گردشگری مطابق با ضوابط محیطزیست تفاهمنامه امضاء کردند.بعد از مردادماه سال گذشته در سفر اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیسجمهور به گلستان یکبار دیگر موضوع اجرای طرح گردشگری آشوراده مطرح و وعده دیگری داده شد و کمیسیون اصل ۹۰ مجلس هم چند روز بعد اجرای طرح گردشگری آشوراده را مصوب کرد.حالا دو سال از وعده رئیسجمهور و یک سال از مصوبه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی میگذرد و اجرای طرح گردشگری آشوراده به دلیل اختلافات موجود همچنان بلاتکلیف است.محیطزیست فرصت سوزی میکنداستاندار گلستان چندی پیش در استانداری گلستان اعلام کرده بود که مطالعات طرح طبیعتگردی آشوراده با بودجه نداشته و اندوختههای جزئی استان انجامشده اما چه کنیم که محیطزیست گاهی در قاعده نیست.
حسن صادقلو با تأکید بر اینکه محیطزیست در مسئله آشوراده فرصت سوزی میکند، گفت: هرچه محیطزیست در راستای طبیعتگردی طرح آشوراده مطرح کرد، انجام دادیم اما باز بیان میکنند با کلیات این طرح موافقیم درحالیکه ما میخواهیم وارد جزییات و مرحله اجرا شویم.وی افزود: طراحی و تهیه نقشه، الزامات و مطالعات طرح گردشگری و طبیعتگردی آشوراده و همچنین ارزیابیهای اولیه زیستمحیطی از وظایف استانداری گلستان بود که ماهها قبل به پایان رسید
.استاندار گلستان با یادآوری اینکه طرح گردشگری آشوراده ماههاست به سازمان حفاظت از محیطزیست تحویل دادهشده است، تصریح کرد: هماکنون با اتمام مرحله تحقیق در محل و کنترل تئوریک پهنهبندیها با موقعیت منطقه، موافقت خانم دکتر ابتکار با کلیات اجرای این طرح طی نامهای کتباً به استانداری ابلاغشده است.وی ادامه داد: هنوز با سازمان محیطزیست بر سر جزییات اختلاف داریم و پیشنهادهایی نیز از طرف این سازمان مطرحشده که امیدواریم در آیندهای نزدیک به توافق برسیم
.صادقلو بابیان اینکه جزییات به موضوعات کارشناسی ارتباط دارد، تأکید کرد: با ادبیات دو سال گذشته به نظر میرسد محیطزیست به دنبال بهانهگیری است اما ما بر اجرای آن اصرار داریم چون مصوبات سفر رئیسجمهور ناموس ماست.محیطزیست متهم به فرصت سوزی استاستاندار گلستان هرچند معتقد است محیطزیست بهانهگیری کرده و فرصت سوزی میکند اما درعینحال بین صحبتهای خود بر اختلافنظر بین کارشناسان در جزییات اجرای این طرح هم اشاره میکند، جزییاتی که معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان آن را الزامات قانونی میداند و اعتقاد دارد استاندار و مجمع نمایندگان استان فرافکنی میکنند.وقتی درخواست اجرای پروژهای در چارچوب ضوابط و قوانین مطرح میشود باید در همان چارچوب بررسیشده و پاسخ آن را بدهیم اما بهرغم تأکیدات سازمان حفاظت از محیطزیست، پروژه طبیعتگردی آشوراده مطابق با ظرفیت و توان منطقه ارائه نشد
سید مجتبی حسینی به انتقادات استاندار و دبیر مجمع نمایندگان در مورد فرصت سوزی محیطزیست در محافل مختلف اشاره و اظهار کرد: اینکه استاندار و دبیر مجمع نمایندگان سازمان حفاظت از محیطزیست را متهم به فرصت سوزی میکنند، این فرصت سوزی باید تعریف دقیق و روشنی داشته باشد.وی افزود: باید مشخص شود چه زمانی پروژه مطابق با ضوابط را به سازمان حفاظت از محیطزیست تحویل دادهاند که محیطزیست فرصت سوزی کرده است اینکه در مورد آشوراده منع قانونی وجود دارد و شما برای اجرای آن اصرار دارید با فرصت سوزی متفاوت است.معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان با یادآوری اینکه محیطزیست نمیتواند مانند اداره برق و جهاد کشاورزی یکروزه در مورد پروژهها اظهارنظر کند و پاسخ دهد، گفت: اثرات پروژهها بر روی محیطزیست کند است و باید بهطور کامل اثرات اجرای پروژهها بر روی چرخههای زنجیرهای و اکوسیستم موردبررسی قرار گیرد و این موضوع کمی زمانبر است.وی ادامه داد: وقتی درخواست اجرای پروژهای در چارچوب ضوابط و قوانین مطرح میشود باید در همان چارچوب بررسیشده و پاسخ آن را بدهیم اما بهرغم تأکیدات سازمان حفاظت از محیطزیست، پروژه طبیعتگردی آشوراده مطابق با ظرفیت و توان منطقه ارائه نشد.با ساخت هتل ۵ ستاره مخالفت کردیمحسینی اضافه کرد: میخواستند در آشوراده هتل پنج ستاره بسازند ما مخالفت کردیم اما دررفت و برگشتهای مختلف و در جلسات متعدد عزیزان به این نتیجه رسیدند که طرح باید مطابق با توان سرزمین و مطالعات پناهگاه حیاتوحش میانکاله اصلاح شود.وی بابیان اینکه این اصلاحات چندین ماه طول کشید، بیان کرد: بعدازآنکه طرح به سازمان حفاظت از محیطزیست تحویل شد در مهرماه با حضور کارشناسان مطابقت طرح با منطقه انجام شد و در جلسهای با حضور معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مقرر شد سازمان حفاظت از محیطزیست ظرف مدت یک ماه نظر کارشناسی خود را اعلام کند.وی تصریح کرد: خانم ابتکار زودتر از موعد یک ماه موافقت سازمان حفاظت از محیطزیست با کلیات طرح را به استاندار اعلام کردند اما اینکه چرا پسازاین ابلاغ محیطزیست متهم به فرصت سوزی است سؤالی است که من نمیتوانم به آن پاسخ دهم.
معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان متذکر شد: جزییاتی که از آن بهعنوان اختلاف نامبرده میشود فقط قانون است و ما نمیتوانیم خلاف قانون کاری انجام دهیم.محیطزیست کوتاه نمیآیدوی خاطرنشان کرد: قانون میگوید اجرای هر پروژهای در پناهگاه حیاتوحش میانکاله که جزیره آشوراده جزئی از آن است باید بر اساس مطالعات پناهگاه باشد و این موضوع مصوبه شورای برنامهریزی استان مازندران را هم دارد اما پروژههایی که قبلاً در طرح تعریفشده بود خلاف مطالعات و توان سرزمینی بود و محیط زیست کوتاه نمیآید.به گفته وی، محیطزیست بارها اعلام کرده آشوراده توان تحمل سازههای بتونی را ندارد. بهمحض شروع ساختوسازها نشست زمین اتفاق میافتد و همهچیز خراب میشود؛ واقعاً کدام سرمایهگذار عاقلی این بحث علمی را رد میکند.
حسینی همچنین از توافقات انجامشده برای اجرای ساختوسازها در نوار ساحلی خبر داد و گفت: جای سؤال است که چرا توسعه استان را به آشوراده گرهزدهاند درحالیکه استان گلستان دارای ظرفیتهای بسیاری در ۶۷۰ هکتار است و آشوراده جزء کوچکی از این استان است.وی با تأکید بر اینکه دروازه توسعه استان آشوراده نیست، متذکر شد: آشوراده یک لکه کوچک است که فقط میتواند در جهت ارتقاء اقتصادی و اجتماعی مردم بومی آن اثرگذار باشد اما دوستان به دنبال سرمایهگذاریهای دیگری هستند که محیطزیست هم مقاومت میکند.معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان ادامه داد: در تأخیر اجرای طرح گردشگری آشوراده محیطزیست مانع نبوده بلکه از ابتدا اعلام کردیم اجرای هر طرح خارج از ضوابط، منع قانونی دارد چراکه معتقدیم نمیتوان با محیطزیست و طبیعت شوخی کرد زیرا هر کوتاهی خسارت سنگینی دارد که باید از بیتالمال برای جبران آن هزینه کنیم.جای خالی کارشناسان خارج از سازمان در طرحشاید اظهارنظرهای بیطرفانه کارشناسان خارج از مجموعه میتوانست پایانبخش اختلافنظرهای موجود در جزییات طرح گردشگری و طبیعتگردی آشوراده باشد، موضوعی که در پیگیریها، از جای خالی نظرات کارشناسان خارج از سازمان حکایت داشت.یکی از پیشکسوتان حوزه محیطزیست اظهار کرد: در جریان جزییات طرح و برنامهای که قرار است در آشوراده اجرا شود، نیستم و چون طرح را ندیدهام نمیتوان اظهار نظری در خصوص آن داشته باشم.رمضان علی قائمی افزود: اینکه قرار است چه طرحی اجرا شود تاکنون شفافسازی نشده است.
سؤالات بیشماری وجود دارد اساساً اگر طرحی با توافق سازمان حفاظت از محیطزیست قرار است اجرا شود مجری آن بخش خصوصی یا بخش دولتی.این استاد دانشگاه تصریح کرد: سؤالهای بیشماری ازایندست وجود دارد که چون ازلحاظ مدیریت زیر نظر محیطزیست مازندران بوده و ازنظر تقسیمات کشوری بخش شرقی میانکاله و خلیج گرگان متعلق به استان گلستان است، اینکه از کجا باید این سؤالها پرسیده و بررسی شود خود جای سؤال است.وی بابیان اینکه آنچه در دو سال گذشته مطرحشده کلیگویی در خصوص اجرای طرح طبیعتگردی آشوراده است، ادامه داد: اینکه بیان میشود سازمان حفاظت از محیطزیست با کلیات آن موافقت کرده پس بحث کارشناسانه محیط زیستی دیگر معنا ندارد.
قائمی خاطرنشان کرد: وقتی در مورد یک طرح از بدنه کارشناسی استان سؤال نمیشود و آنها در جریان مسائل قرار نمیگیرند، کارشناسان هم چون از جزییات چیزی نمیدانند مداخلهای نمیکنند اما امیدواریم حاصل تصمیمگیریها، صدمهای به محیطزیست وارد نکند.این پیشکسوت حوزه محیطزیست بیان کرد: آشوراده و میانکاله دارای ارزش و اعتبار بوده و از مناطق مهم و صاحبنام در محیطزیست جهان است و باید به اهمیت آن بها دهیم و تلاش کنیم لکههای محیطزیست مانند آشوراده که دارای ارزش جهانی است، حفظ شوند.به نظر میرسد قفل اختلافنظرهای سازمانی همچنان بر طرح گردشگری و طبیعتگردی آشوراده زدهشده است و کلید این قفل تنها در دست کارشناسان بیطرف خارج از سازمان حفاظت از محیطزیست است که با بررسی سند آمایش و توان سرزمینی و مطابقت طرح با این توان بر چگونگی اجرای آن اظهارنظر و سپس بر آن مبنا تصمیمگیری شود
