دقیقا بعد از برداشته شدن تحریم ها از چندین بانک بزرگ ایرانی در سال گذشته میلادی توسط اتحادیه اروپا، شعبه بین المللی بانک سپه هم که یکی از این بانک های تحریم شده ایرانی بود به شرایط عادی بانک داری در سطح بین المللی بازگشت.
این در حالی است که شعبه بانک سپه در بریتانیا برای تقریبا یک دهه تحریم شده بود.
در سال ۲۰۱۵ میلادی یعنی همزمان با توافق هسته ایران با ۱+۵ در واقع فرصتی برای بانک های ایرانی بمنظور اتصال مجدد به سیستم جهانی شبکه مالی مهیا شد.
در همین حال بانک سپه که دارای سابقه بیش از ۲ هزار تراکنش در ماه و ۱.۵ میلیارد دلار گردش مالی بود، دارای اشتیاق برای بازگشت به عرصه تجارت بود.
اما اکنون با گذشت بیش از یکسال از توافق هسته ای، بانک سپه همچنان از انجام تراکنش های بازرگانی بی بهره است و به دلیل اینکه بانک های بزرگ بیم جریمه شدن از سوی آمریکا به دلیل تعامل با شبکه بانکی ایران را دارند، هنوز بانک سپه حضور کارآمدی در سیستم مالی بین المللی بویژه در بریتانیا ندارد.
در همین حالی «گری بیشاپ» رئیس دفتر عملیات بانکداری بانک سپه که در ماه آوریل سال گذشته میلادی برای کمک به تسریع عملیات بانکی به شعبه بانک سپه در لندن ملحق شده گفت: همه بانک های بزرگ اعلام کرده اند که در زمان کنونی میلی به ریسک کردن با انجام عملیات بانکی با ایران ندارند.
این در حالی است که انتظار می رود مشکلات بانک های ایرانی در دولت جدید دونالد ترامپ وخیم تر شود. گرفتاری بانک سپه و سایر بانک های ایرانی نشان از تاثیر طولانی مدت تحریم ها بر روی موسسات مالی خارجی است؛ ضمن اینکه چگونه شرایط سیاسی نامشخص می تواند بلاتکلیفی شرکت ها و بانک ها را در مواجه با موسسات مالی ایران طولانی مدت کند.
به گفته «جان زارات» یکی از مسئولین سابق وزارت خزانه داری آمریکا و همچنین ناظر بر مسائل نقض تحریم ایران از سوی موسسات مالی بین المللی، ممکن است بر روی کاغذ تحریم ها از بانک های ایرانی برداشته شده باشد اما فضای ژئوپولوتیکی حاکی از آن است که این موضوع در عمل محقق نشده است.
به گفته وی این موضوع باعث شده که موسسات غربی در مواجه با بانک های ایرانی به شدت احساس خطر کنند.
این در حالی است که ایالات متحده همچنان تحریم ها را بر روی چندین موسسه مالی، شرکت ها و اشخاص ایرانی بر نداشته است و دولت آمریکا هیچ یک از بانک های این کشور را تشویق به انجام امور بانکی با ایران نمی کند. همچنین «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا در سال گذشته میلادی در سفر خود به لندن این مسئله را با بانکدارها به طور مستقیم در میان گذاشت اگرچه این موضوع از سوی آنها پذیرفته نبود.
به گزارش این پایگاه خبری، یکی از ریسک های بزرگ بانک های بریتانیایی که در اسناد عمومی بیان شده این مسئله است که بانک های ایرانی استانداردهای سیستم ضد پول شویی و کلاهبردار مالی را رعایت نمی کنند و در سال های اخیر بعضی از بانک های بزرگ جهانی میلیاردها دلار جریمه به مقامات آمریکایی به دلیل نقض تحریم و پول شویی در انجام مبادلات بانکی با ایران پرداخت کرده اند.
در حال حاضر شرایط بانک سپه شبیه به دیگر بانک های ایرانی در بریتانیا از قبیل بانک ملی و بانک بین المللی پرشیا است که بیشتر آنها در حوزه فاینانس تجاری بمنظور تسهیل واردات و صادرات به ایران از خارج تخصص دارند. این بانک های ایرانی به لحاظ فنی آزاد به انجام تجارت هستند اما در حقیقت ناتوان هستند و علت آن این است که بانک های بزرگ بریتانیایی از انجام تراکنش ها با آنها سرباز می زنند.
«پرویز عقیلی» مدیر عامل بانک خاورمیانه گفت: مشکلات برای بانک های دولتی وخیم تر است اما بانک های خصوصی همچنان از انجام امور تجاری با بانک های بزرگ اروپایی ناتوان هستند و این موضوع بر روی تجارت تاثیر می گذارد؛ به دلیل اینکه بانک های کوچک تر اروپایی به انجام امور تجاری با ایران علاقمند هستند اما ظرفیت انجام امور تجاری بزرگ را ندارند.
وی تصریح کرد، مسئله ای که بیشتر نگران آن هستم در مورد تراکنش های بزرگ تر مانند پرونده بوئینگ و ایرباس است که دهها میلیارد دلار ارزش دارد و اگر این دو شرکت با ایران همکاری نکنند روند آن بسیار سخت خواهد شد و علت آن این است که بانک های کوچک تر واقعا در جایگاهی برای انجام چنین تراکنشی نیستند.
در همین حال «بیشاپ» موضوع سرگشتگی بانک های ایرانی در بریتانیا را اینگونه توصیف کرد که بانک های مادر در شروع بکار مجدد تراکنش های مالی خود در شعب اروپایی و آسیایی موفق بوده اند اما به دلیل اینکه بانک های بزرگ تر از قبیل «اچ اس بی سی» و «سیتی گروپ» انجام تراکنش های بانک های ایرانی را نمی پذیرند بانک های ایرانی نمی توانند از سیستم های پرداخت سنتی در بریتانیا استفاده کنند.
وی خاطر نشان کرد که انتخاب دیگری برای بانک سپه بمنظور استفاده از یک حساب بانکی در بانک انگلیس برای دسترسی به سیستم پرداخت بریتانیا بود اما بانک سپه بدون باز کردن حساب ذخایر در قالب اوراق قرضه دولت انگلیس نتوانست در بانک انگلیس حساب باز کند و هیچ بانک بزرگی به ما کمک نمی کند تا چنین دسترسی را داشته باشیم.
«بیشاپ» در ادامه گفت: تنها موسسه اروپایی که موافقت کرد تا با بانک سپه تراکنش داشته باشد، «باندزبانک» آلمان بود و بانک سپه تا کنون چنین تراکنش بازرگانی را با بانک های دیگر نداشته است.
وی تصریح کرد، این بانک آلمانی در سال گذشته میلادی توافق کرد تا مجوز یک پکج نرم افزار از سوئیفت را در اختیار ما قرار دهد که این موضوع به دلیل اینکه سهم آمریکا در این برنامه وجود داشت و نیازمند اخذ مجوز از دولت ایالات متحده بود با تاخیر روبرو شده است.
«بیشاپ» همچنین گفت: ظاهر اینگونه بنظر می رسد که یک اراده ای بمنظور متوقف کردن ایران از دسترسی به آنچه که وعده داده شده بود وجود دارد و این وضعیت از شرایط دوره تحریم خیلی متفاوت نیست یعنی زمانیکه کارمندان بانک سپه اگر در سدد تماس با بانک های دیگر بودند، تماس آنها قطع می شد.
در حال حاضر بانک های ایرانی در بریتانیا به دنبال داوری در مورد رگولاتور سیستم های پرداخت در بریتانیا هستند تا بانک ها را مجبور به انجام امور تجاری با خود کنند.
«بیشاپ» در پایان گفت: این موضوع را می دانیم که باید سفیدتر از سفید و تمیزتر از تمیز باشیم و چشمان رگولاتورهایی که بر روی ما باشد را تشخیص می دهیم.مهر
