به گزارش عدالت خواهان گلستان"یارانه نقدی آری یا خیر؟ این سوالی بود که بیش از هر سوال دیگری توسط مردم و دولت مردان در سالی که گذشت مطرح شد. با اجرایی شدن فاز دوم هدفمندی یارانه ها که با گرانی حامل های انرژی مانند برق، آب ، گاز و بنزین، زمزمه های حذف یارانه نقدی دهک های درآمدی بالا رنگ و بوی جدی تری به خود گرفت اما با نزدیک شدن انتخابات مجلس دهم و هر چه به پایان سال 93 نزدیکتر شدیم، ضد و نقیض های دولتی ها در خصوص وضعیت یارانه نقدی بیشتر و بیشتر نمود یافت.
اول فروردین ماه سال 93 بود که در هیاهوی نوروزی، حسن روحانی در اولین اظهارات یارانه ای نوروزی خود تاکید کرد: اجرای فاز دوم این قانون از فروردین ماه سال 93 آغاز و در اردیبهشت امسال همه مراحل آن عملیاتی و اجرایی خواهد شد.
روحانی همچنان از رسانهها و همه مردم خواسته تا به دولت این زمینه کمک و یاری کنند، زیرا بیتردید مردم باید همه جا حضور داشته باشند و تلاش آنها است که میتواند دولت را موفق کند.
در ادامه صحبت های حسن روحانی اما 6 فروردین، وزیر اقتصاد روحانی یعنی علی طیب نیا، در جواب سوالی در مورد حذف دهکهای بالا از دریافت یارانه اعلام کرد: براساس قانون بودجه سال 93 دولت مکلف شده است از افراد متقاضی نیازمند برای دریافت نقدی ثبتنام کند و ثبتنام از اواسط فروردین شروع میشود .در شرایطی هستیم که اطلاعات نسبتا قابل توجهی در خصوص دهکهای درآمدی بالای جمعیتی داریم و اگر کسانی که واقعا نیازمند دریافت یارانه نباشند و ثبتنام کنند برای دولت این امکان وجود دارد که در مرحله بعد آنها را شناسایی و حذف کند ولی خواست دولت این است که این کار به صورت داوطلبانه از سوی مردم انجام شود و مطمئنیم که این اتفاق خواهد افتاد چون مردم خوب ایران تا به حال کمال همکاری را با دولت داشتهاند و اگر توفیقی برای دولت به دست آمده است در پرتو رابطه خوب و اعتمادی است که بین مردم و دولت برقرار است. تا به این ترتیب حذف یارانه بگیرهای پردرآمد جدی تر شود و بر اساس گفته های وزیر اقتصاد ، دولت پردرآمدها را شناسایی کرده است.
بعد از آن هم زمزمه های حذف یارانه نقدی با فرم های خوداظهاریجدی تر شد و با فعال شدن فرم های خود احضاری و از طریق سایت رفاهی در 20 فروردین حذف ثروتمندان از یارانه بگیری مورد توجه بسیاری از رسانه ها و مردم قرار گرفت.
در این میان اما علی طیب نیا، وزیر اقتصاد 21 فروردین ماه و در روزهای آغاز ثبت نام برای یارانه نقدی، قاطعانه در صحن علنی مجلس از شناسایی 10میلیوننفر از افراد پردرآمد خبر داد که در صورت ثبتنام برای دریافت یارانه، توسط دولت حذف خواهند شد .
در هر حال نتیجه این فرم های خوداظهاری نیز با تمام تلاش دولتی ها این شد که ثبت نام مجدد برای دریافت یارانه نقدی به پایان رسید اما اخبار خوشی برای دولت یازدهمی از خود انصرافی مردم برای دریافت یارانه نقدی به گوش نرسید چرا که بر اساس آمار 73 میلیون و 200 هزار نفر برای دریافت یارانه نقدی ثبت نام کردند و این بدان معنا بود که تنها 8 درصد از مردم از دریافت یارانه نقدی انصراف دادند. هر چند دولتی هاپیش از رونمایی از فرم های خوداظهاری اعلام کرده بودند، ابزارهای مناسبی برای شناسایی پردرامد ها دارند اما این ابزارها هرگز رونمایی نشدند.
عدم انصراف مردم و ادامه چالش یارانه ای دولت
11 اردیبهشت ماه بود که محمد شریعتمداری ، معاون اجرایی حسن روحانی اعلام کرد: یارانه اردیبهشت بهتمام ثبتنامکنندگان پرداخت میشود و بعد از آن نتایج راستیآزمایی مبنای پرداخت است.
علی طیب نیا هم که پیش از این اعلام کرده بود، 10 میلیون یارانه بگیر پردرآمد شناسایی شده اند بعد از پایان بررسی فرم های خودر احضاری، در 12 اردیبهشت ماه، در پاسخ به این سوال که راستیآزمایی ثبتنامکنندگان برای دریافت یارانه نقدی در گام دوم اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها چه زمانی انجام میشود، گفت: مبنای دولت خوداظهاری مردم است و دولت به مردم اطمینان دارد! و این ضد نقیض ها همچنان ادامه داشت تا ماجرا به آبان ماه رسید.
اسحاق جهانگیری 10 آبان ماه، در حاشیه مراسم روز ملی صادرات در جمع خبرنگاران در خصوص حذف خانوارهای پردآمد از دریافت یارانه نقدی، گفت: حذف افراد به روشی که دولت در زمان فراخوان برای ثبت نام جدید در مرحله دوم قانون هدفمندی یارانه ها انتخاب کرده بود، بهترین روش بود تا افراد علاقهمند به حذف از دولت حمایت کرده و به صورت داوطلبانه از دریافت یارانه نقدی انصراف دهند.
جهانگیری در پاسخ به سئوال دیگر مبنی بر اینکه با تعریف موجود، دولت در ماههای متمادی دریافت یارانه نقدی را ادامه خواهد داد؟ اعلام کرد: دغدغه اصلی دولت این است که بتواند به بهترین راهکار برای حذف دریافت یارانه بگیران پردرآمد دست یابد و هر وقت به این راهکار برسد و از آن اطمینان لازم داشته باشد که افراد یارانه بگیر حذف شده، سطح درآمدی بالاتری از مشمولان دریافت یارانه دارند، حتما این کار را صورت خواهد داد.و به این ترتیب به نظر می رسد تا پیدا کردن این روش یارانه دهی به شیوه فعلی ادامه خواهد داشت.سخنانی که به این مفهموم بود که دولت هنوز راهکار مناسبی برای حذف پردرآمدها نرسیده است.
23 آذر ماه نیز، سخنگوی دولت بر اهتمام دولت بر شناسایی افراد پردرآمد تاکید کرد و گفت: ترجیح میدهیم برای قطع یارانه اقشار پردرآمد اول منابع اطلاعاتی را تکمیل کنیم ولی در حال حاضر ملاکی در این خصوص تعیین نشده است.
محمدباقر نوبخت توضیح داد: افراد پردرآمد در حال شناسایی هستند و در حال حاضر آمار بخشهایی را داریم و آمار بخشهایی را هم نداریم و اگر این آمار کامل نشود و اقدام کنیم آثار اجتماعی سوئی دارد. با حذف یارانه افرادی که پردرآمد شناسایی شدهاند و قطعنکردن یارانه شخص دیگری با درآمد بیشتر، نارضایتی و تشویش ایجاد میشود.
بعد از آن در 9 دی ماه، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از شناسایی دهکهای پایین درآمدی خبر دادو گفت: از این پس حمایتهای دولت در قالب هدفمندی یارانهها از محل شناسایی دهکهای پایین صورت خواهد گرفت.
علی ربیعی در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در حال مطالعه و بررسی دهکهای درآمدی هستیم و موضوع حذف دهکهای پردرامد را در دست بررسی داریم ولی این کار نیاز به بررسی دقیق دارد و باید آثار و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گیرد.
وی گفت: در حال حاضر توان خود را بر روی شناسایی دهکهای پایین گذاشتهایم و نتایج خوبی حاصل شده است به نحوی که مبنای حمایتهای دولت از محل هدفمندی یارانهها از این پس بر اساس شناسایی و دهک بندی صورت گرفته وزارت کار خواهد بود.
اول بهمن ماه اما در ادامه اظهارات یارانه ای، محمد باقر نوبخت معاون برنامهریزی روحانی از بهارستان نشینها خواست لیست پردرآمدها را به دولت بدهند تا این اتفاق به خواست مجلس صورت بگیرد.
بعد از آن در تاریخ 20 بهمن، کمیسیون تلفیق اعلام کرد طبق توافق با دولت یارانه خانوارهایی که بیش از ۵ .۲میلیون تومان در آمد دارند حذف خواهد شداما اعتراضات دولتیها به این تصمیم بلافاصله آغاز شد.
به این ترتیب بود که اسحاق جهانگیری، معاون اول روحانی در 24 بهمن ماه با تردید درباره اجرایی شدن این مصوبه سخن گفت و از نمایندگان خواسته است به پیامدهای اجتماعی اجرایی شدن مصوبه هم بیندیشند.
رئیس سازمان هدفمندی یارانهها نیز در مورد اینکه آیا این سازمان توانایی شناسایی درآمد خانوارهای یارانه بگیر را داراست بیان کرد: ما امکانات را در اختیار داریم و بانکهای اطلاعاتی کاملند اما نه به این صورت که بخواهیم برای تمام مردم آن را به کار بگیریم و کل جمعیت را پوشش دهد.
وی تاکید کرد: اکنون حدود ۷ تا ۱۵میلیون نفر در کشور هستند که اطلاعاتشان درهیچ بانک اطلاعاتی وجود ندارد و این مساله بسیار مشکل ساز خواهد بود.
ایزدی در ادامه با اشاره به مبهم بودن مصوبه هدفمندی اعلام کرد: اینکه مصوب شده درآمد بالای ۲. ۵ میلیون تومان از دریافت یارانه خذف شوند دارای ابهام است چراکه ضمن اینکه مشخص نیست منظور درآمد کل خانوار است یا سرپرست، تعداد اعضا و یا استان محل سکونت نیز تعیین نشده است. این در حالی است که وضعیت درآمد و هزینه در استانهای مختلف با یکدیگر متفاوت است. به عنوان مثال شرایط تهران با سایر استانها هم سطح نیست.
این مخالفتها در حالی بود که آنطور که سخنگوی کمیسیون تلفیق عنوان کرده کلیه خانوارهایی که برای سازمان هدفمندی محرز شود که درآمد ماهیانه کمتر از ۲. ۵ میلیون تومان دارند نیز مشمول دریافت یارانه خواهند شد.
با رسیدن اسفند ماه و نزدیک شدن نوروز اما، مسعود نیلی مشاور روحانی در امور اقتصادی، در باره هدفمندی یارانه ها گفت: هدفمندی یارانهها با کسری درآمد مواجه است و اکنون توافقی بین مجلس و دولت برای جبران این کسری صورت گرفته است.
او در این باره گفت: باتوجه به کاهش درآمدهای نفتی، درآمدهای یارانه هم دچار کاهش شده است، در یارانه با کسری مواجه هستیم که این مساله مورد توجه مجلس نیز است، قاعدتا تا زمانی که بودجه تصویب نهایی شود، یک توافق بین دولت و مجلس درباره هدفمندی یارانه صورت میگیرد و حذف یارانهبگیران، بعد خانوار و محل زندگی و... مورد بررسی قرار میگیرد.
این سخنان در حالی است که زمزمه های حذف یارانه بگیران پر در آمد جدی تر شده اما در هر حال به نظر می رسد دولت در این خصوص هنوز سرگردان است و کار به سال 94 کشیده خواهد شد.با این تفاسیر می توان گفت، سال 94 را می توان سالی پر حادثه برای هدفمندی یارانه ها دانست چرا که هم فاز سوم و گرانی های جدید در راه است و هم حذف یارانه بگیرها.
