به گزارش پایگاه عدالت خواهان"مصطفی ظاهری: پنجشنبه 11 آذر سنای امریکا طرح تمدید 10 ساله قانون تحریم های ایران را تصویب کرد. تصویبی که با بیش از دو سوم آرای نمایندگان همراه شد تا باراک اوباما هم قادر به وتوی آن نباشد. این نقض عهد امریکایی ها از برجام شنبه با واکنش آقای رئیس جمهور در صحن علنی مجلس مواجهه شد و روحانی اعلام به بررسی برای اقدام متقابل نمود. کنش و واکنش های رخ داده پیرامون برجام در هفته جاری، بهانه ای شد تا گفتگویی با دکتر فریدون عباسی رئیس سابق انرژی اتمی و دانشمند هسته ای کشور داشته باشیم و نظرات وی را در این خصوص جویا شویم.
به گزارش رجانیوز؛ ادامه شرح کامل این گفتگو از نظر می گذرد:
* سلام آقای دکتر عباسی. نظر شما را در خصوص تحریم های ضد ایرانی داماتو که اخیرا در کنگره و سنای امریکا به تصویب رسیده است را لطفا برای ما بیان کنید.
بسم الله الرحمن الرحیم. در برخورد با این موضوع باید دقت شود و این دقت باید هم از سوی طرفداران برجام و هم از سوی منتقدین برجام صورت گیرد. باید دقت کنیم هم اکنون مهمترین چیز انسجام کشور، همدلی و همراهی است. اگر قبلا انتقادی از سوی ما صورت پذیرفته یا اقدامی شده است، همه در چهارچوب نظام بوده و بعد از اینکه مقام معظم رهبری نامه ای را نوشتند به رئیس جمهور و مصوبه مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی را با بندهای مشخصی تکمیل کردند و در نهایت به دولت به دولت اجازه داده شد که برجام را اجرایی کنند؛ هم باید مراقب نفوذ امریکا در ایران باشیم و هم اقداماتی که امریکا در منطقه می خواهد انجام دهد.
به نظر من این اقدامی که کنگره و سنا امریکا داشتند و به احتمال زیاد به امضای رئیس جمهور امریکا می رسد، در اجرای همان برجام 2 و 3 و چهاری بود که در ایران متوقف شد. یعنی امریکایی ها نتوانستند بعد از برجام یک، برجام های دیگری را در مواجهه با مسائل موشکی، مسائل منطقه، خلیج فارس، سوریه و سایر موارد با ایران کلید بزنند و از آن الگو استفاده کنند. نتیجه درایت رهبری و همراهی مسئولین کشور با ایشان عدم پیشبرد برنامه های امریکا بود. چون نتوانسته در ایران کار بکند، موضوع را در خاک خودش پیگیری می کند. یعنی با ابزارهایی که دارد خواهان افزایش فشارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بر روی ایران است تا آن جریان هایی که در کشور تابع غرب هستند، فرصت لازم را پیدا بکنند تا افکار عمومی را تحت تاثیر قرار دهند و مثل برجام هسته ای مردم عادت بدهند به اینکه برای رفع مشکلات موجود باید با کدخدا مذاکره کنیم و این به معنای کلید خوردن برجام های دیگر را مابین ایران و امریکا خواهد بود.
ما باید دقت کنیم و شتاب زده عمل نکنیم. همانطور که قبلا هم من تذکر دادم که توافق ژنوی که در سال 92 آن را امضا شده، شتاب زده بوده و الان هم به این نتیجه رسیدند که شتاب زده بوده است؛ در مقطع فعلی هم نباید شتاب زده عمل کرد. جناح های سیاسی نخواهند که این موضوع را در سیاست داخلی بکار ببرند و امتیازات لازم را برای انتخابات ریاست جمهوری بگیرند. مسئله خیلی بزرگتر از مسائل حزبی و گروهی است و حتما باید به این مسئله بصورت کلان نگریسته شود. رفتار امریکا را در مسئله نفوذ و مسائل منطقه مورد بررسی قرار دهیم و برنامه جامعی را برای مقابله با امریکا داشته باشیم.
* با توجه به صحبت های آقای رئیس جمهور در صحن علنی مجلس در واکنش به این تحریم ها، آیا می توان انتظار جدی از این دولت در مقابله با این نقض عهد امریکایی ها داشت؟
من به آقای روحانی قبلا هم توصیه کرده بودم که در مقابل امریکا و حل مسئله هسته ای ایران، بهتر است قبیله و طایفه گرایی نشود و از همه استعدادهای کشور بهره گیرند. تذکراتی که ما دادیم، به جای اینکه گوش دهند و از آن استفاده کنند. من یکی از افرادی بودم که تذکر می دادم و وقتی که این ها را رسانه ای کردند، دیدم که در جلسات خصوصی و پیغام هایی که فرستاده می شود، گوش شنوایی وجود ندارد. در جایی که برای کشور احساس خطر کردیم، تذکر دادیم ولی آن موقع با حرف های ناروا مواجهه شدیم. حتی با تهدید. یعنی از سوی عواملی که خودشان را وصل می کردند به دولت و یا اطرافیان آقای رئیس جمهور پیغام های تهدید آمیز ارسال می شد و به نوعی دنبال پرونده سازی بودند. بخصوص برای فردی مثل من که توسط دشمن ترور و تحریم شده بودم، ترورهای جدیدی را از سوی دولت شروع کردند. ترورهای شخصیتی و پیغام های تهدید آمیز. متاسفانه تذکراتی که به بعضی از مراجع و عوامل کشور دادیم، مشاهده کردیم این مرجع و عوامل، قدرت کافی برای برخورد با تهدید کنندگان را در اختیار ندارند. حالا آقای رئیس جمهور چه چیزی را می خواهد بگوید؟ در واکنش به آن هایی که دلسوز بودند و به وی تذکر می دادند که مراقب باشید، بهتر است که شتاب زده جلو نروید، پیغام های تهدید آمیز ارسال می شد. حالا هم که شتاب زده عمل کردند و عملشان مثل کسی بوده که سنگی را در چاه انداخته و الان عقلای کشور باید بنشینند و بررسی کنند، چگونه می توان این سنگ را از چاه خارج نمود. الان با چنین شرایطی مواجهه هستیم که توافقی شده و از سوی تیم مذاکره کننده ما به امریکا بیش از حد دیگر کشورها، بها داده شده است. الان آنها باید accountable (جوابگو) باشند.
اگر خاطرتان باشد، من قبلا در مصاحبه ای که با رجانیوز داشتم و بحث accountability و پاسخگویی امریکایی ها را مطرح کردیم و گفتم تیم مذاکره کننده باید پاسخگو باشد. در عین احترامی که ما برای این برادرانمان قائلیم، من توصیه می کنم که این ها حتما استعفا کنند. مسئله خیلی بزرگتر از مسئله تصادف دو قطار می تواند باشد که مدیرعامل راه آهن استعفا می کند. بهتر است حداقل از مردم عذرخواهی کنند و استعفا دهند و اجازه دهند یک تیمی که ملی تر فکر می کند و به انسجام کشور معتقد است، سرکار بیآید.
* اقدامی که هم اکنون دولت می تواند انجام دهد، چیست؟
ماهیت تفکری دولت، تغییری نکرده است چرا که افراد همان افراد هستند. کشور عرصه آزمایش نظریات سیاسی این آقایان که نبوده و نیست، ولی متاسفانه این افراد تاکنون بر روی نظراتشان پافشاری کردند. برای همین است که من توصیه به استعفا می کنم. این ها الان در اداره کشور عاجز هستند. در حوزه های اقتصادی نتوانستند کاری بکنند، در حوزه سیاسی هم دستاورد خارجی قابل ملاحظه ای را نداشتند و همه تخم مرغ هایشان را که در سبد برجام گذاشتند، شکست. من تاکید می کنم که این توصیه من برای حفظ انسجام داخلی کشور است. ما نباید دعوا کنیم. باید این افراد بپذیرند که لجاجت کردند و بدون نظر جمعی کشور و نظر غالب، نظر یک حزب یا طایفه یا یک گروه خاص را اجرایی کرده و بدنبال دو قطبی سازی در کشور بوده است که خوشبختانه عقلای کشور مانع این دو قطبی سازی شده اند. با این اوضاع، من مثبت ارزیابی نمی کنم. فقط تذکر می دهم که اگر تاکنون تک روی کردید، دلسوزانی را که به شما تذکر و هشدار می دادند را کنار زدید و به عناوین مختلف به آن ها تهمت زدید، توهین کردید و تهدیدهای امنیتی کردید؛ را کنار بگذارید و حداقل کاری که می توانند انجام بدهند این است که استعفا کنند و کنار روند.
* با اتفاقات رخ داده، چند درصد امکان بازگشت پذیری هسته ای برای ما وجود دارد؟
برجام توافقی است که بین ایران و شش کشور صورت گرفته و بعد در قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل به تایید رسیده و به صورت یک موضوع جهانی درآمده است. قائدتا ما باید به تعهدتمان عمل بکنیم و فقط به اقدامات امریکا بسنده نکنیم. از اروپا، روسیه و چین بخواهیم که مطابق برجام، تحریم ها را بردارند و با ما کار بکنند. ما کاری به تحریم های امریکا نداشته باشیم. چون باید منتظر باشیم که امریکا در آینده نزدیک، تحریم هایش را تشدید کند. چون می خواهد ما منطبق با نظرش در منطقه و جهان رفتار بکنیم، پس ما باید بپذیریم که دشمنی وجود دارد و بیآییم در داخل خودمان را تقویت کنیم و با یک دیپلماسی عمومی و دیپلماسی رسمی در داخل کشور انسجام داشته باشیم و با کشورهای دیگر فعال برخورد کنیم و وزارت امور خارجه ما از انفعال بیرون آید. ما باید به کشورهای همسایه و منطقه اهمیت بیشتری دهیم و مبادلاتمان را با آنها توسعه بخشیم و از طرق مختلف سیاسی و اقتصادی و دفاعی با موضوع برخورد کنیم. مراقب باشیم. من هشدار می دهم که این موضوع فکر متفکران و سیاستمداران کشور را بیش از حد به خودش مشغول کرده است. این برنامه امریکاست که ما را غافل کند از تغییر و تحولاتی که در اطرافمان و بخصوص در آسیای جنوب غرب اتفاق می افتد و ممکن است با این شیوه ما را مشغول به خودمان و برجام بکنند و از سایر موارد غافل شویم و در یک عمل انجام شده، قرار دهند.
* آیا با تحریم جدید امریکا و نقض برجام صورت گرفته، نباید تغییری را خارج از چهارچوب برجام در برنامه هسته ای خودمان داشته باشیم؟
ما در غالب همان تعهدات برجامی که پذیرفتیم، کارهای بسیاری را در پیشبرد اهداف علمی و تعمیق دانش و رفع اشکالات گذشته می توان انجام داد. بدون اینکه برجام نقض شود. ولی در همین مسائل ضعیف عمل می شود. دانشگاهایمان در خواب زمستانی به سر می برند. بودجه های تحقیقاتی واریز نمی شود. سازمان انرژی اتمی دارای ظرفیت های خالی بسیاری است. سازمان انرژی اتمی بجای اینکه دنبال رفع مشکلات باشد، بیشتر به دنبال تضعیف جبهه انقلاب و پرونده سازی برای منتقدین دلسوز هستند. اگر ما چنین کارهای بیهوده و اساسی را کنار بگذاریم، با ظرفیتی که من در سازمان انرژی اتمی سراغ دارم، کارهای خیلی بزرگی برای کشور می توان انجام داد که متاسفانه این ظرفیت ها الان خاموش هستند و در دست یک عده ای که من آن ها را جاهل تلقی می کنم، اسیر هستند. اولویت کشور این است که جاهلان را کنار بگذاریم تا استعدادهای انرژی اتمی و سایر دستگاه ها بیشتر از گذشته شکوفا شود تا سایر مشکلات کشور قابل حل گردد.
* اقدام متقابلی که مقام معظم رهبری فرموند و امروز 264 نماینده مجلس آن را طی بیانیه از رئیس جمهور در مقابل نقض عدم و نقض برجام از سوی امریکا مطالبه کردند، چه می تواند باشد؟
من خدمتتان گفتم. ما استعدادهای زیادی داریم. اقدامات زیادی را می توانیم انجام دهیم.
* بله. این اقداماتی که شما می فرمایید، اگر داماتو هم تصویب نمی شد، در کشور باید صورت می گرفت.
در این چند ماه گذشته هم نقض برجام صورت گرفته، چرا که داماتو باتوجه به تعلیق آن را در متن برجام، همچنان اجرا می شده است. الان هم که داماتو مجددا تمدید شده، نقض مجددی صورت گرفته است. موادی در برجام به این موضوع پرداخته مثل ماده 26 و 37 ولی ضعیف نوشته شده است. یعنی ما اقدام خاصی را سیستم اجرایی در مقابل نقض برجام طرف مقابل نمی تواند انجام دهد. یک توضیح کلی و ضعیف در آنجا نوشته شده است. من فکر می کنم باید اجازه دهیم، کار کارشناسی بر روی این صورت پذیرد. یک سری شکایت ها را باید در مجامع بین المللی علیه امریکا انجام دهیم. در آژانس انرژی اتمی، دیوان لاهه و کمیسیون مشترک برجام جای شکایت از امریکا وجود دارد. الان باید افراد متبحر در حقوق بین الملل باید بررسی دقیق کنند برای تحت فشار قراردادن حقوقی امریکا.
از داخل هم با توجه به ظرفیت های موجود با حفظ برجام می توان اقدام فنی و علمی را گسترش داد که ما متهم به نقض برجام نشویم. هشیاری ما باید بر این موضوع باشد که 5 کشور دیگر ما را متهم به نقض برجام نکنند. امریکایی ها می خواهند ما را هول دهند که نقض برجام کنیم ولی ما با 5 کشور دیگر هم سر و کار داریم و باید افکار این کشورها را با خودمان همسو نگه داریم و نگذاریم اجماعی بین آنها و امریکایی ها شکل بگیرد.
