به گزارش پایگاه عدالت خواهان"شاید زمانیکه نوبخت سخنگویدولت در ابتدای ماجرای انتشار فیشهای نجومی، آن را «مطالبات معوق مدیران» دانسته و گفت «اگر فیش حقوقی ماههای گذشته افراد را ببینید، درحد حقوقهای متعارف است»؛ فکر نمیکرد این مساله به بزرگترین چالش دولت تبدیل شود.
دومینوی فیشهای نجومی از مسئولان بیمه مرکزی شروع شد و تا مدیر عاملین چند بانک دولتی و نهایتا رئیس صندوق توسعه ملی کشیده شد. موضع رسمی دولت این بود که این مساله را ناشی از «خلأ ساختاری و مشکلات قانونی» معرفی کند.
وقتی صورت مساله تغییر میکند
ماجرای فیشهای نجومی به سرعت به مهمترین چالش دولت طی ماههای اخیر تبدیل شد. آنقدر که همه چهرههای سیاسی از بالاترین تا پایینترین سطوح درباره آن به اظهارنظر پرداختند. فضای عمومی شکلگرفته این قضیه را ظلمی آشکار در حق بیتالمال و مردم میدانستند. از سوی دیگر حامیان دولت کوشیدند با ضدحملهای هماهنگ از فشار سنگین اجتماعی بوجودآمده کم کنند. به این ترتیب همزمان با سکوتِ سیاسیِ حامیان دولت درباره فیشها؛ سازِ «سیاسی بودن افشای فیشهای نجومی» از طرف رسانههای زنجیرهای کوک شد.
نکته جالب توجه آنکه هرچند آنها این پرداختها را تایید نمیکردند اما از «حرام و نامشروع بودن» آن هم سخنی به میان نیاورده و تلاش میکردند نهایتا این مساله به یک «تخلفِ ساختاری و قانونی» تقلیل داده شود. به این ترتیب دولت نه تنها «مقصر» نیست بلکه خود از «قربانیان» ماجراست.
«تقلیلِ این مساله به دعوای جناحی دولت با منتقدان» هم خط تحلیلی دوم زنجیرهایها بود که که منجر به زیرسوال بردن اصلِ نادرست بودن این پرداختها میشود. به این ترتیب که حامیان دولت اساسِ طرح این مساله را سناریویی سیاسی از طرف مخالفان دولت برای ضربهزدن به آن معرفی میکنند. بازیای که طبیعتا مثل همیشه باید یک زلفش هم به دولت قبل گره بخورد.
شکوری راد دبیرکل حزب تازه تاسیس اتحاد ملت-مشارکت سابق- ماجرای فیشها را میراث دوره عوام فریبی دولت قبل دانسته و گفته بود «مانور دادن روی فیشهای حقوقی برای گمراه کردن افکار عمومی از تفحص درباره چپاولهای رخ داده در دولتهای نهم و دهم است.»
فرشاد مومنی در گفتگو با روزنامه آرمان هرچند کوشید با ادبیاتِ علمی این مساله را ناشی از ایرادات ساختاری اقتصادی معرفی کند اما حرف اصلیاش را هم به صراحت گفت: «بدون تردید این مساله برای گروکشی سیاسی مطرح شده است. به نظر میرسد برخورد با مساله فیشهای نجومی مدیران بدون برنامه و به صورت سهلانگارانه و تنها با اهداف اقناع افکار عمومی صورت می گیرد.»
فیضالله عربسرخی که پس از آزادی از زندان مجددا به فضای رسانهای برگشته بود؛ماجرای فیشها را «یک جنگ روانی» دانست «که دو هدف عمده را تعقیب میکند اول به حاشیه بردن پروندههای اختلاس و از زیر ضربه خارج کردن اختلاسکنندگان و دوم تخریب دولت تدبیر و امید در اذهان جامعه و سعی در القاء این نکته که این دولت نیز فاسد است.»
عباس عبدی در گفتگو با روزنامه شرق انتشار فیشها را ناشی از تاثیرات منفی موازنه جریانهای سیاسی معرفی کرده و میگوید «بخشی از این بحرانی که میبینم، به خاطر این موازنه و قدرت دو طرف است که هیچکدام نمیتوانند دیگری را حذف کنند؛ اما نتوانستهاند به تفاهم و سازش هم برسند. در نتیجه از راههای دیگر مشغول زدن یکدیگر میشوند. اینجا است که میبینیم کوچکترین مسئلهای بلافاصله در این موازنه قدرت و در غیاب بهرسمیتشناختن یکدیگر، تبدیل به بحران میشود.
عبدالله ناصری عضوشورای مشورتی اصلاحطلبان در گفتگو با روزنامه آرمان انتشار فیشها را « باعث به وجود آمدن گسست جدی بین جامعه و مسئولان» دانست و صراحتا گفت «هدف عمده مخالفان دولت در افشای فیشهای حقوقی ایجاد بحران برای دولت است و نباید دراین مورد تردید داشت.»
منتجبنیا قائممقام اعتماد ملی هم گفت «در این که آقایانی که این مسایل را مطرح کردند نیتشان خدمت کردن به ملت و مبارزه با فساد نبوده هیچ جای تردید نیست؛ چرا که این پدیده شوم مربوط به امروز و دولت فعلی نیست، از دولت های گذشته به خصوص دولت نهم و دهم به ارث رسیده است.»
جالب آنکه سیف رئیس صندوق توسعه ملی که فیش پنجاه و چند میلیونی اش خبرساز شده بود هم این مساله را سیاسی خوانده و گفته بود « اکنون به نظر می رسد مقداری درباره فیش های حقوقی مبالغه می شود و تحت تاثیر فضای سیاسی است، زیرا ارقامی که اعلام می شود تنها مربوط به حقوق نیست بلکه تلفیقی از پرداختی ها است که در چندین ماه انجام شده است.»
حقشناس دیگر عضو اعتماد ملی کوشید انتشار فیشهای نجومی را طراحیِ آنهایی معرفی کند که به تعبیر او «در دوران تحریم سودهای کلانی به دست آوردهاند.» او با اشاره به سخنان حسن روحانی مبنی بر اینکه «عدهای از قطع دست متجاوزان به مردم و اموال عمومی پس از تحریم نگرانند» گفت: «مردم شاهد بودند عده بیشماری از اجرایی شدن برجام نگران هستند و با دقت در پیشینه این افراد به وضوح میتوان تشخیص داد آنها در دوران تحریم سودهای کلانی به دست آوردهاند.»
ساکتِ بزرگِ حامیِ بزرگِ دولت
در این بین هاشمیرفسنجانی که طی سه ساله گذشته مهمترین حامی دولت بود،درباره فیشهای نجومی هیچ موضعی نگرفت.
هاشمی 82ساله که در سه سال اخیر هفتهای چندبار از دولت روحانی حمایت میکرد و بیمحابا به دل منتقدان دولت میزد و حکم ضربهگیر دولت را داشت؛ ترجیح داد کاملا سکوت کند. هرچند که باتوجه به سابقه قدیمی هاشمی در قبیلهگرایی سیاسی و چشمپوشی از اشتباهات اطرافیان؛ کسی از او انتظار محکومیت فیشهای نجومی را نداشت؛ اما همین که او حتی حاضر نشده مثل سایر حامیان دولت بر طبل «سیاسیبودن انتشار فیشهای نجومی» بکوبد نیز جای تعجب دارد.
«سیاسیکاری»؛ «انتشار» فیشهای نجومی یا «تغییر صورت مساله»؟
با سردتر شدن تبِ فیشهای نجومی شاید این تلقی بوجود آمده بود که دولت و حامیانش هم کم و بیش به نادرست بودن حقوقهای نجومی معترف شدهاند. اما مراسم تودیع و معارفه صفدر حسینی نشان داد هنوز هم قرار است صورت مساله تغییر کند و حقوقهای نجومی به عنوان فساد شناخته نشود.
دیروز نوبخت سخنگوی دولت در در مراسم تودیع و معارفه رئیس صندوق توسعه ملی با تجلیل از صفدر حسینی از او به عنوان یکی از ذخیره های نظام یاد کرد و افزود: گذشته از ارادت شخصی بنده به دکتر حسینی، سایر اعضاء هیأت عامل سابق صندوق توسعه ملی نیز از بزرگان اقتصاد کشور هستند و الحق در دوران مسوولیت خود امانتداران بزرگی برای کشور بودند.
این سخنان نوبخت یک پیام مهم دارد و آن هم اینکه اساسا دولت اعتقادی به نامشروعبودنِ فیشهای نجومی ندارد. نتیجهی طبیعی این نگاه هم این است که اساسا چون اتفاق بدی نیفتاده، حرکتی هم برای اصلاح ساختارهای قانونی که بسترساز دریافتهای نجومی است صورت نخواهد گرفت. شاید حالا راحتتر بتوان قضاوت کرد انتشار فیشهای نجومی پروژه سیاسیکارانهی مخالفان دولت بوده یا موج یک ماهه حامیان دولت قرار بوده فقط حکم یک ضربه گیر برای دولت باشد؟
