"“نجاح محمد علی” کارشناس مسائل ایران در العربیه دقایقی پیش در بی بی سی عربی گفت: توافق از خیلی وقت پیش انجام گرفته بود و همه این حرکتهای اخیر برای فراهم سازی زمینه های روانی پذیرش این توافق توسط مردم و سران ایران بود.حرکتهایی مانند دبه در آوردن امریکا و مساله تعویض اسب، و حرکت شجاعانه آقای ظریف و داد زدن وی سر موگرینی و از این دست مسایل جزو حرکتهای مزبور ارزیابی می شود.
به گزراش مسیرآنلاین با توجه به آنکه هیاتهای دیپلماتیک مستقر در اتریش همگی بر توافق در چارچوب بیانیه لوزان توافق نظر داشتند موضوع فوق بعید به نظر نمی رسد.
طبق بیانیه لوزان موارد زیر قابل ارزیابی است:
غنیسازی
در بیانیه مشترک ظریف و موگرینی درباره غنی سازی به تعطیلی غنی سازی در فردو اشاره شده است که بر مبنای آن ایران متعهد شده تا:
فوردو از یک سایت غنی سازی به یک مرکز هسته ای، فیزیک و فن آوری تبدیل خواهد گردید. در این مرکز همکاری بین المللی در حوزه های تحقیق و توسعه ی مورد توافق مورد تشویق قرار خواهد گرفت.مواد شکافت پذیر در فوردو نخواهد بود.
بازرسی و شفافیت
موضوع نحوه بازرسی از فعالیتهای هستهای ایران یکی از بحث برانگیز ترین تعهدات صورت گرفته در لوزان بود که واکنشهای گستردهای را در داخل کشور به دنبال داشت. بر اساس بیانیه لوزان که توسط ظریف و موگرینیقرائت شد، ایران در این زمینه به چهار سطح از بازرسیهای کاملا غیر متعارف متعهد شده بود:
یک مجموعه اقدامات برای نظارت بر اجرای مفاد برجما (JCPOA) شامل کد اصلاحی ۳.۱ و اجرای پروتکلالحاقی (تا هنگام تصویب در مجلس) مورد توافق واقع شده است. به آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه داده خواهد شد تا از فن آوری های مدرن استفاده کند و به منظور روشن کردن موضوعات گذشته و حال ، دسترسی های آژانس که روی رویه آن توافق شده تقویت خواهد شد.
رآکتورها و بازفرآوری
در این حوزه نیز بر اساس بیانیه لوزان که توسط ظریف و موگرینی قرائت شد، ایران تعهد کرده است:
رآکتور تحقیقاتی مدرنیزه آب سنگین در اراک با همکاری مشترک بین المللی بازطراحی و نوسازی خواهد شد به گونه ای که پلوتونیوم با قابلیت تسلیحاتی در آن تولید نگردد. بازفرآوری صورت نخواهد گرفت وسوخت مصرف شده صادر خواهد گردید.
تحریمها
در حوزه تحریم نیز بیانیه لوزان که توسط ظریف و موگرینی قرائت شد، با یک عقبگرد نسبت به توافق ژنو، تنها تعلیق تحریمهای ثانویه را برای ایران تضمین کرد:
اتحادیه اروپا، اجرای تحریم های مالی و اقتصادی مرتبط با هسته ای خود را خاتمه خواهد داد و ایالات متحده اجرای تحریم های مالی و اقتصادی ثانویه مرتبط با هسته ای را، همزمان با راستی آزمایی آژانس بین المللی انرژی اتمی از اجرای تعهدات کلیدی هسته ای ایران ، موقتا متوقف خواهد کرد.
زمانبندی
زمانبندی اعمال محدودیت علیه برنامه هستهای ایران نیز یکی از مهمترین چالشهای توافق لوزان بود. در بیانه مشترک ظریف و موگرینی در این باره به صورت کلی اعلام شد:
یک قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد، برنامه جامع مشترک اقدام (برجما) را تائید ، همه قطعنامه های مرتبط با هسته ای قبلی را خاتمه و اقدامات محدودیت ساز مشخص، را برای یک دوره زمانی که توسط طرفین توافق شده، در آن را وارد خواهد کرد.
