به گزارش عدالت خواهان، پشتوانه اشتغال پایدار در داشتن سواد مهارتی است؛ هرچه سطح سواد مهارتی افراد افزایش پیدا کند به همان نسبت ورود به بازار کسب و کار آسانتر میشود، اینکه در جامعه کنونی مدرکگرایی از مهارتافزایی پیشی گرفته و بازار اشتغال را با تهدید جدی مواجه کرده است به هیچ وجه قابل کتمان نیست؛ در این میان خرده گرفتن به نظام آموزشی کشور در تولید فارغالتحصیلان فاقد مهارت نیز چیزی جز واقعیت نیست.
فراموش نکنیم مدرکگرایی در جامعه کنونی هنوز هم جایگاه خاص خود را دارد، هر چند دیگر حرف از این مسائل گذشته و باید به فکر راه چاره بود، شاید با اجرای طرح مهارتآموزی در محیط کار واقعی و اعتماد فارغالتحصیلان بیکار به این طرح شاهد خط پایان سریال بیمهارتی در استان گلستان باشیم.
اداره کل آموزش فنی و حرفهای استان گلستان همسو با اهداف سازمان متبوع در سطح ملی و با هدف اجرایی کردن بند دو سیاستهای کلی اشتغال ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، اجرایی کردن بند پنجم سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی همچنین با رویکرد ایجاد بسترهای لازم برای اشتغال مولد و پایدار مبادرت به اجرای طرح مهارتآموزی در محیط کار واقعی خواهد کرد.
استمرار و تثبیت اشتغال فرصتهای موجود و مورد نیاز جامعه به ویژه در مشاغل خرد و خانگی، استفاده از ظرفیت بخشهای غیر دولتی در توسعه آموزشهای مهارتی، استفاده از ظرفیتهای آموزشی موجود در محیطهای کارگاهی، ایجاد توسعه و تنوع الگوهای آموزشی از موارد و اهداف اجرای این طرح بیان شده است که برای آگاهی هرچه بیشتر در این زمینه خبرنگار فارس گفتوگویی تفضیلی با ابوالفضل تیرانداز مدیرکل آموزش فنی و حرفهای استان انجام داده است که خواندن این مصاحبه قطعا خالی از لطف نخواهد بود.
نخستین سوالی که در ذهن مطرح میشود این است که آیا آماری از بیکاران بیمهارت و جویای کار در استان دارید که بخواهید آنها را با آموزشهای مهارتی پیوند دهید تا به راحتی وارد بازار کسب و کار شوند؟
تیرانداز: بایستی سامانهای با عنوان اطلاعات جامع بازار کار LMIS تعریف شود که تمامی دستگاههای ذیربط در اشتغال در این سامانه تجمیع شوند که اگر این اتفاق بیفتد چالشهایی که با آن مواجه هستیم قسمت عمده ای از آن برطرف خواهد شد.
شورای مهارت در استان گلستان نیز شکل گرفت که قرار است طی آن سیستم استراتژی آموزشهای مهارتی ساماندهی شوند که جنبه حمایتی اجرایی نیز دارد و نهایتا بدنبال آن هستیم که بتوانیم با کمک سایر دستگاه های اجرایی فرهنگ مهارتآموزی را جایگزین مدرکگرایی کنیم.
چرا آموزشهای مهارتی در لایههای مختلف جامعه آنگونه که باید جا نیفتاده است؟
تیرانداز: نظام جامع آموزش مهارت و فناوری یکی از نیازهای اصلی جامعه است که قبلا دو زیرنظام آن تائید شده و ضرورت توجه به نظام صلاحیت حرفه ای در برنامه ششم توسعه نیز اشاره شده است.
این نظام با اهداف ایجاد ارتباط بیشتر بین محیط های آموزشی و محیط کار، ارتقای کیفیت فرآیند سنجش و تعیین صلاحیت حرفه ای نیروی کار، یا اعتبار بخشی به تجارب فنی و حرفه ای افراد، افزایش توانایی کارفرمایان برای شناسایی و دسترسی به نیروی انسانی مناسب، و همچنین کاهش هزینه های اقتصادی و اجتماعی جدایی آموزش از محیط واقعی زندگی توسعه یافته است.
چنین نظامی در صدد است تا به چند مساله مهم یعنی، رسمیت بخشی به انواع صلاحیت های حرفه ای، استانداردسازی فرآیندهای مرتبط با ارزیابی گواهینامه های آموزشی و مدارک تحصیلی و تجربیات مستند جهت احراز صلاحیت حرفه ای، انطباق و تعیین ارتباط منطقی بین سطوح مختلف آموزش نظری و مهارتی و سطوح مختلف صلاحیت حرفه ای و بهبود ارتباط مستمر و اثربخش بین نظام اشتغال ، نظام آموزش نظری و نظام آموزش مهارت و فناوری به طور ویژه توجه کند.
سوال دیگری که وجود دارد این است که چرا افراد به جای کسب مهارت تمایل به کسب آموزشهای آکادمیک و تئوری دارند؟
تیرانداز: برای ورود به عرصه بازار کسب و کار باید دانش و مهارت در کنارنگرش صحیح با هم تلفیق شوند، صلاحیت حرفه ای مجموعهای از شایستگیها شامل دانش، مهارت و نگرش که به تناسب هر شغل یا حرفه تعیین و توسط فرد در فرآیندهای آموزشی و تجربی در محیطهای آموزشی، کاری و جامعه کسب شده و تبدیل به رفتار حرفهای میشود.
نظام صلاحیت حرفهای؛ مجموعهای از عناصر و فرآیندها که زمینههای لازم را برای تحقق سیاستها، خطمشیها و استانداردهای صلاحیت به منظور اعتبار بخشی به صلاحیت حرفهای نیروی انسانی فراهم میکند.
مطابق ماده۲ـ اهداف و مأموریت های نظام صلاحیت حرفهای به این شرح میباشد: الف ـ ایجاد بستر مناسب برای گسترش و ارتقای شایستگیهای حرفهای و ارزیابی توانمندیهای سرمایههای انسانی جهت پیشرفت مستمر در سطوح مختلف صلاحیت حرفهای برای کسب شایستگی احراز شغل. ب ـ رسمیت بخشی به انواع صلاحیتهای حرفهای در سطوح ملی و بینالمللی. ج ـ استانداردسازی فرآیندهای مرتبط با ارزیابی گواهینامههای آموزشی، مدارک تحصیلی و تجربیات مستند جهت احراز صلاحیت حرفهای است
د ـ انطباق و تعیین ارتباط منطقی بین سطوح مختلف آموزش نظری و مهارتی و سطوح مختلف صلاحیت حرفهای. هـ ـ بهبود ارتباط مستمر و اثربخش بین نظام شرایط احراز اشتغال، نظام آموزش نظری و نظام آموزش مهارت و فناوری. و ـ هماهنگی دستگاههای مختلف با سازمان ملی مهارت و فناوری به منظور تهیه و تصویب استانداردهای صلاحیت حرفهای مشاغل مرتبط. ز ـ تعیین معیارها و شاخصهای بهبود کیفیت در سطوح مختلف صلاحیت حرفهای. ح ـ تعیین دستورالعمل و راهنما برای ارزیابی نیاز فراگیران در حوزههای صلاحیت حرفهای.
هم اکنون ارایه دهندگان مرتبط با صلاحیت های حرفه ای در دو حوزه رسمی و غیررسمی در کشور فعالیت دارند، در بخش رسمی مدارک رسمی مهارتی کشور عبارتند از وزارت آموزش و پرورش «دیپلم نظری و کار دانش و فنی وحرفه ای»، دانشگاههای نظری و دانشگاه جامع علمی ـ کاربردی و فنی و وحرفه ای «کاردانی فنی و حرفه ای، مهندسی فناوری ، کارشناسی حرفه ای، مهندسی فناوری ارشد ، کارشناسی حرفه ای ارشد » است.
در بخش غیررسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با استفاده از ظرفیت سازمان آموزش فنی و حرفه ای «گواهینامه های غیررسمی فنی و حرفه ای»، دیگر وزارت خانه ها و سازمان ها و مراکز آموزشی دولتی و خصوصی در قالب صدور گواهینامه های کوتاه مدت در این نظام سنجش صلاحیت حرفه ای افراد بر اساس استاندارد سنجش صلاحیت حرفه ای هر یک از سطوح صلاحیت بر اساس سوابق تحصیلی ، سوابق تجربی مستند، آزمون های علمی، عملی به شکل کتبی و یا شفاهی مبتنی بر آئین نامه ای عمومی و دستورالعمل های اختصاصی که برای هر یک از حرفه ها ازسوی نهاد مرجع با همکاری دستگاه های ذیربط تهیه و به تصویب شورای استانداردسازی و کیفیت بخشی صلاحیت حرفه ای می رسد ، انجام خواهد شد.
به طور طبیعی در زمان استقرار نظام صلاحیت حرفه ای در کشور، گواهینامه های صلاحیت حرفه ای برمبنای سطح صلاحیت کسب شده ازسوی نهاد مرجع صادر می شود و احراز شغل و ارتقای مستمر در آن با کسب گواهینامه های صلاحیت حرفه ای مرتبط، امکان پذیر است
طرحهای اشتغالزایی که در استان به مرحله اجرا رسیده است چه میزان منطبق بر گذراندن دورههای مهارتی و یا کارهای علمی و تحقیقاتی است؟
تیرانداز: امسال قرار است دو طرح به صورت ملی اجرا کنیم، طرح کارورزی فارغالتحصیلان دانشگاهی است که سال گذشته استان گلستان پایلوت اجرای طرح بود و امسال نیز در سطح کشور تسری پیدا کرد، نظارت اجرای این طرح در سطح استان ها به عهده ادارات کل تعاون،کار و رفاه اجتماعی است.
صاحبان بنگاههای اقتصادی و فارغالتحصیلان دانشگاهی میتوانند به سامانه کارورزی https://karvarzi.mcls.gov.ir مراجعه و مبادرت به ثبتنام کنند.
فارغالتحصیلان دانشگاهی که بین 32-23 سال دارند میتوانند در سامانه کارورزی ثبتنام کنند، سن افراد در مقاطع مختلف تحصیلی متفاوت است برای مقطع کاردانی 23 سال، کارشناسی 25 سال، کارشناسی ارشد 28 سال و دکترا 32 سال در نظر گرفته شده است افراد ذکور نیز دو سال خدمت سربازی به آن اضافه میشود.
دولت بستههای حمایتی در طرح کارورزی درنظر گرفته است تا سقف معادل یک سوم حداقل دستمزد کشور که توسط دستگاه ناظر «اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی» پرداخت میشود مشوق بیمه کارفرمایی نیز برای صاحبان بنگاهها در نظر گرفته شده است.
هر بنگاهی که افراد فارغالتحصیل دانشگاهی را جذب کند برای آن فرد دو سال معافیت بیمهای درنظر گرفته میشود ، در طرح مهارتآموزی در محیط واقعی کار نیز با حداقل 15 سال سن میتوانند به بنگاههای اقتصادی مراجعه کنند و مباحث مهارتی را به صورت پویا در بنگاه اقتصادی بگذرانند.
در پایان اگر مطلب مهمی وجود دارد که به آن اشاره نشد بیان بفرمایید؟
تیرانداز: افرادی که واقعا جویای مهارت برای کسب درآمد و امرار معاش هستند با همه فراز و نشیب هایی که ممکن است در بازار با آن برخورد کنند، بدانند که قطعا پیروز این میدان بوده و می توانند با تغییر رویکرد نگرشی خود حتی برای دیگران نیز کارآفرینی کنند.
