به گزارش پایگاه عدالت خواهان" باشگاه خبرنگاران" پدیده تغییر کاربری اراضی تقریبا دربیشتر استانهای کشور بویژه مناطق خوش آب و هوا با طبیعت بکر و زیبا و بخصوص زمینهای حاصلخیز شمالی کشور روی میدهد، این پدیده که بیشترین عامل آن افراد سود جو و منفعت طلب هستند در نهایت موجب تبدیل زمینهای با کیفیت کشاورزی به خانه و ویلاهای خالی از سکنه میشود.
تغییر کاربری اراضی بدون بررسی شرایط منطقه و خاک و برآورد میزان تولید محصولات کشاورزی انجام میشود و از این رو بسیار صدمه زننده است چرا که میتواند امنیت غذایی کشور و محصولات کشاورزی را تحت تاثیر قرار دهد.
تغییر کاربری سالانه بیش از ۴۰۰ هکتار اراضی کشاورزی گلستان
فتوحی مدیرکل بازرسی گلستان ؛ گفت: سالانه بیش از ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی گلستان همبه صورت مجاز و هم به صورت غیرمجاز تغییر کاربری میباید که این آمار برای سالهای آینده نگران کننده است و باید تدابیربهتری اندیشیده شود.
فتوحی افزود: البته به آمارارائه شده از سالهای ۹۱ تا ۹۶ با کاهش تصرفات اراضی ملی، کاهش ساخت و سازهای غیرمجاز در نواحی خوش نشین وتغییر کاربری مواجه هستیم که علت آن جدیت و برخورد لازم با سودجویان و آشنایی مردم با تکالیف و اختیارات این حوزه است.
وی در پایان گفتگو به نظارت و پیگیریهای انجام شده در خصوص تغییرکاربری اراضی اشاره کرد و گفت: امید داریم تغییرکابری اراضی غیزمجاز به صفر برسد و تغییر کاربری مجاز هم درحد ضرورت اتفاق بیافتد.
اهمیت اراضی کشاورزی
عبدوس مدیر کل حفاظت محیط زیست گلستان گفت: گیاهان نقش اساسی در تامین غذایی موجودات زنده به عهده دارند و منشا تامین غذا گیاهان خاک است بنابراین خاک نباتی را باید بستر کل حیات دانست.
عبدوس به تغییر کاربری اراضی اشاره کرد و گفت: براساس بررسی های انجام شده تغییر کاربری در دوبعد انجام میشود: ۱- تغییر کاربری اراضی کشاورزی به سایر کاربریها ۲- تغییر کابری اراضی ملی و بیت المال به سایرکاربریها وی همچنین به تغییر کاربری اراضی کشاورزی اشاره کرد و افزود:تغییرکاربری اراضی کشاوزی به تولیدات و محصولات کشاورزی و امنیت غذایی کشور آسیب میرساند و اگر تغییرکاربری اراضی غیر مجاز در مناطق و محیط حفاظت شده محیط زیست مانند پارک ملی، اثرطبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش باشد که در مجموع این مناطق ۱۲ درصدپهنه کشور و ۸ درصد پهنه استان را به خود اختصاص داده اند این سازمان پیگیری خواهد کرد.
عبدوس گفت: براساس بخش نامه ابلاغ شده با گشت ۱۳۴ موضوع را پیگیری و ثبت میکنیم و اگربه نتیجه نرسد به اداره امور اراضی منطقه اعلام و در نهایت عدم توجه نسبت به این موضوع به دستگاه قضا ارجاع داده میشود.
چه اراضی شرایط تغییر کاربری را دارند؟
کیانی استاد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ؛ گفت: براساس تلاشهای انجام شده انجمن خاک در دانشگاه و جهادکشاورزی لایحهای از طرف دولت به مجلس ارائه شد که شاید در سالهای گذشته باید این اتفاق میافتاد، اما همین ماه دربخش پژوهشهای مجلس تایید شد.
کیانی افزود: براساس ماده ۱۸ قانون هر اقدامی که به دلیل عدم رعایت قوانین و مقررات نقض اصول فنی بهره برداری موجبات آلودگی و تخریب خاک را فراهم نماید ممنوع است و مرتکب با توجه به شرایطی مانند وسعت، کیفیت و شدت به جریمه نقدی محکوم میشود.
وی ادامه داد: هرچند با توجه به گذشت زمان و مشکلات کشاورزان به ویژه خشک سالی تغییر کاربری اراضی لازم است البته باید به چند نکته توجه شود: ۱-تغییرکابری چگونه باید باشد؟ یعنی از تخریب یک کاربری به چه کاربری تغییر کند.۲- در کدام یک از اراضی چه کاربری صورت بگیرد؟ ۳- باتوجه به چالشها در حوزه کشاورزی مانند خشک سالی، فرسایش خاک، آلودگی، شوری و قلیایی شدن خاک و تهدیدات آن در استان مواجه هستیم و باید با در نظر گرفتن شرایط کاربری اشتباه را به کاربری درست تغییر دهیم.
کیانی در مورد شناخت و شرایط خاکهای تغییر کاربری گفت: با رشد جمعیت و افزایش نیاز، نیاز ما هم به مناطق مسکونی افزایش مییابد و این جاست که باید با اطلاعات جامع و دقیق در مورد اراضی، نوع خاکی که در آن تغییرات کاربری انجام میشود باید بررسی شود.
این اقدامات مانند: بانک و نقشه مشخص در مورد درجه و سطح خاک است که نباید بر روی خاکهای درجه یک تغییری کاربری باشد چرا که بهترین خاک برای کشاورزی است، خاکهایی با درجه شوری، قلیانی، سنگریزه و شیب زیاد که مورد استفاده کشاورزی نیست مناسب تغییر کاربری مسکونی و باغی میباشد.
جرم کاربری غیر مجاز و مجازات آن
اما دستگاه قضایی تاکنون برای کاهش تغییر کاربری غیر مجاز در استان چه اقداماتی راانجام شده است؟ برای پاسخ به این سوال با هاشمیان رییس کل دادگستری مصاحبهای انجام شد.
هاشمیان رییس کل دادگستری؛ گفت: ما افرادی مانند دهیاران، شوراهای روستایی در مناطق برای اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به افراد برای تغییرکاربری غیر مجاز قرار داده ایم.
هاشمیان گفت: تغییر کاربری غیر مجاز جرم است و برای آن علاوه بر مجازات وجریمه نقدی، حبس هم تعیین شده است.
وی ادامه داد: قوانین موجود نیاز به بازنگری دارد چرا که قوانین حاضربه سمت جزایی شدن پرونده هاست وباید بسیاری از این قوانین را برای دستگاههای مربوطه وظیفه مندی کرد و از عیبهای این قوانین به روزنبودن آن، کمتر در قالب پیشگیری قرار گرفتن و بیشتر جرم انگاری ودرنهایت بیشتر تعیین مجازات است.
هاشمیان به تغییرکاربری برخی مناطق اشاره کرد و گفت: تغییرکاربری برخی مناطق و میزان تصرفات، آسیبهای منابع طبیعی و اراضی محیط زیست دربعضی از مناطق آسیب پذیر به صفر رسیده و به شدت پایین آمده است.
رییس کل دادگستری استان گلستان افزود: قانون طبق تبصره ۲ ماده ۱۰ به سازمان اموراراضی و جهاد کشاوری اختیار داده است تا بتوانند برای جلوگیری از تصرفات و تغییر کاربری بدون نیاز به حکم قضایی اقدام کنند.
هاشمان گفت: براساس قانون فوق این نهادها میتوانند در ابتدای تغییرکاربری و تصرف با پی کنی قلع و قمع داشته باشند.
گلایه رییس کل دادگستری گلستان از همراه نشدن برخی مسئولان
وی ادامه داد: در سال ۹۴ در حدود ۵۹ مورد و در سال ۹۵ نیز ۲۸۸ مورد تخریب و قلع و قمع داشته ایم و البته از ابتدای سال تا کنون حدود ۲۰۰ مورد قلع و قمع وجو داشته است.
هاشمیان در پایان گفتگو به حکم قطعی صادر شده ۲۰۰ مورد از تصرفات سابق اشاره کرد و گفت: از ۲۰۰ مورد حکم قطعی صادر شده تا کنون حدود ۴۰ مورد اجرایی شده است، اما هاشمیان نسبت به دستگاههای متولی اعلام نارضایتی کرد و گفت: این دستگاهها شکایت میکنند و ما هم بعد رسیدگی دستور تخریب را میدهیم، اما در زمان اجرا به دلایل مختلفی مانند نداشتن بیل مکانیکی، نداشتن دستگاههای تخریب اجرای حکم را به تاخیر میاندازند.
استان گلستان به دلیل داشن زمینهای حاصل خیز یکی از استانهای منحصر به فرد در تولید برخی محصولات کشاورزی است و برای تداوم توسعه کشاورزی و حفظ امنیت غذایی کشور چیزی جز نظارت و جدیت بیشتری در اجرای قوانین اثر بخش نخواهد بود.
گزارش از گنجا محمودی
