به گزارش عدالت خواهان، 13 اردیبهشت ماه 1396 در معدن زمستان یورت آزادشهر خبر تاسف باری در خصوص حبس شدن تعداد شماری از معدنچیان در رسانههای استان گلستان مخابره شد.
در حالی که در دقایق اولیه میزان محبوس شدگان در این معدن بیش از 40 نفر اعلام شد اما این خبر در ساعاتی بعد از سوی مسئولان مدیریت بحران تکذیب شد و آمار محبوس شدگان را بیش از 30 نفر عنوان کردند. مصدومشدن بیش از 60 نفر از امدادگران و معدنچیان در ساعت نخست روز حادثه بیانگر این مهم بود که ابعاد این حادثه زیاد خواهد بود.
در روز بعد با پرسوجو از خانوادههای معدنچی لیست 43 نفری از محبوس شدگان و جانباختگان این حادثه بیان میکند که از سوی مدیران بحران تکذیب میشود، ابعاد این حادثه سبب میشود وزیر صنعت، معدن و تجارت و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی وارد استان گلستان شود و در نخستین مصاحبه نیز آقای ربیعی بیان میکند که علت این حادثه قصور معدنکاران بوده که به دنبال باطری به باطری کردن لوکوموتیو در داخل تونل، جرقهای سبب وقوع این حادثه شد.
خانوادههای معدنچیان نیز در محل از آمارهای ضد و نقیض مدیریت بحران خشمگین میشوند به گونهای که مانع از پخش گزارش خبری شبکه خبر از یکی از مسئولان استانی میشوند.
قطع پخش مستقیم حادثه معدنیورت آزادشهر از رسانه ملی نیز سبب جریحهدار شدن افکار عمومی و خانوادههای معدنچیان میشود، کارگران امدادگر معدن نیز به برخی از کاستیها مانند چراغ روی کلاه معدن و کپسول اکسیژن گلایه میکنند.
خشم و عصبانیت معدنچیان و کارگران معدن حتی با حضور رئیس جمهور التیام پیدا نمیکند و صحنههایی از خشونت و اعتراض در بایکوت کردن خبرنگاران استان گلستان از سوی معدنچیان به جهانیان مخابره میشود به گونهای که در بسیاری از شبکههای تلویزیونی کشورهای مختلف دنیا مورد توجه قرار میگیرد.
سرانجام پس از 6 روز 43 جسد معدنچیان زمستان یورت آزادشهر از دل این معدن خارج میشود.
حال مسئولان به دنبال این هستند که مشخص کنند چه افرادی در این حادثه مقصر بودند، در ابتدا قصور بر گردن کارگران معدن افتاده بود، کارگرانی که در روز گذشته به بازرسان اداره کار درباره استشمام میزان گاز در معدن اخطار داده بودند و از نبود و یا سالم نبودن دستگاه سنجش گاز معدن اعتراض داشتند.
از سویی مسئول فنی و ایمنی معدن نیز کار خود را به درستی انجام ندادند چرا که نخستینافرادی که برای اطمینان از کار معدنچیان وارد تونل میشوند مسئول فنی و ایمنی است که با مجوز آن معدنکاران آغاز به فعالیت میکنند.
گمانزنیهای باطری به باطری کردن لوکوموتیو نیز به نظر نادرست درآمده است چرا که براساس گفته معدنکاران لوکوموتیو در معدن سالم است و در صورتی که علت انفجار قصور کارگران بوده این لوکوموتیو متلاشی میشد.
حال تیم حقیقتیاب این حادثه نیاز به فرصت بیشتری برای بدست آوردن نتیجه نهایی دارد.
سعید باستانی سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم، از تقدیم گزارش اولیه این کمیسیون درباره ابعاد حادثه معدن یورت آزادشهر به هیئت رئیسه پارلمان خبر داد.
وی به بخشی از گزارش کمیسیون صنایع مجلس درباره حادثه معدن یورت آزادشهر اشاره کرد و افزود: طبق گزارش اولیه از این حادثه، مشخص شده نبود سازوکار مناسب در معدن آزادشهر برای مواجهه با حوادث احتمالی، یکی از دلایل بروز این حادثه است، بهتعبیری میتوان گفت که این معدن استانداردهای لازم برای جلوگیری از حوادث غیرمترقبه را نداشته است.
سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس یکی دیگر از علل بروز حادثه در معدن آزادشهر یورت استان گلستان را نبود فضای کافی برای خروج گاز ذغالسنگ که منجر به آتشسوزی شده دانست و اظهار داشت: این موضوع در گزارش کمیسیون صنایع درباره علل حادثه معدن آزادشهر گنجانده شده است.
رئیس کل دادگستری گلستان ؛ کارشناسان می گویند اعلام نظر نهایی درباه علت حادثه معدن زمستان یورت آزادشهر، زمان بر است.
هادی هاشمیان گفت : تا کنون چندین جلسه با کارشناسان معدن و هیئت بازرسان اداره کار برگزار شده است اما با توجه به حجم کار و نیز ضرورت همکاری تعداد زیادی از کارشناسان اظهار نظر نهایی علت حادثه به زمان بیشتری نیاز دارد .
هاشمیان با بیان این که انفجار دیواره های معدن را بی ثبات کرده و امکان بروز دوباره حادثه برای کسانی که وارد معدن شوند وجود دارد گفت : کارشناسان می گویند ایمن سازی معدن به منظور مشاهده کل مسیر و اطراف لوکوموتیو ، دست کم یک ماه زمان می برد.
این مقام ارشد قضایی استان افزود : کارشناسان اظهار نظر قطعی درباره علت حادثه را به بعد از ایمن سازی کامل معدن ، موکول کردهاند.
مهدی سادین برادر رضا سادین یکی از جانباختگان حادثه معدن در گفتوگو با تسنیم اظهار داشت: دو سال پیش به مدت یکسال در این معدن کار کردم.
وی تصریح کرد: رضا سادین برادر من یکی از جان باختگان حادثه معدن است و وی تا کنون 14 ماه حقوق دریافت کرده است.
برادر این جانباخته معدن افزود: حادثه معدن یورت آزادشهر سبب شد تا به سختی کار در این معدن و خطرات آن بیشتر آشنا شوم.
سادین یادآور شد: من بارها به برادرم اعلام کردم از شغل خود انصراف دهد و به فعالیت دیگری بپردازند ولی متاسفانه هیچ عکس العمل مثتبی از سوی رضا ندیدم.
وی گفت: خودم دو سال پیش در این معدن مشغول به کار بودم و به صورت حوالهای حقوق و مزایای برای من در نظر گرفته میشد به گونهای که به ازای 16 ساعت کار در شبانهروز 7 هزار تومان دریافتی و بیمه داشتم.
آن چیزی که مسلم است باید ابعاد حادثه معدنزمستان یورت آزادشهر را از سال 1393 و 1394 دنبال کرد، سالی که این معدن به دلیل کاهش قیمت ذغالسنگ در ورته ورشکستگی بود، بسیاری از کارگران معدن به بازنشستگی رسیده بودند و مستمری برای آنها در نظر گرفته نشده بود و بسیاری از مطالبات کارگران معدن نیز باقی مانده بود.
این موضوعات و اعتراضات معدنی معدنچیان در استانداری و فرمانداری آزادشهر که به گفتهخودشان با خشونت سرکوب شده بود سبب شد که مدیریت استان گلستان درباره معدن آزادشهر تشکیل جلسه بدهند و خروجی این جلسه مساعدت دستگاههای خدماترسان و پرداخت تسهیلات 2 میلیارد تومانی برای ادامه روند کار این معدن بود.
شاید این حمایتها سبب این مهم شده باشد که بازرسان معدن در دیماه سال 1394 وضعیت وضعیت این معدن را کمخطر عنوان کنند و به آن نمره 68 از 100 را بدهند.
در زمان حادثه مسئولان مدیریت بحران گفتند که مسئولان معدن آمار صحیحی از میزان افراد که در معدن به شکل پیمانکاری و یا قراردادی کار میکردند ارایه نکردند و این موضوع باعث شده که نتوانیم بگوییم دقیقا چند نفر در داخل معدن گرفتار شدند.
و این در حالی است که قانون در ماده 192 کار جمهوری اسلامی ایران بیان کرده که "کارفرمایان موظفند در مهلت مقرر، آمار و اطلاعات موردنیاز وزارت کار و امور اجتماعی را طبق آئین نامه ای که به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی میرسد تهیه و تسلیم کنند." و در اینجا مشخص میشود که از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تهیه آمار کارگران معدن کوتاهی انجام شده است.
از سویی در ماده 148 قانون کار جمهوری اسلامی ایران به صراحت بیان شده که "کارفرمایان کارگاههای مشمول این قانون مکالفند براساس قانون تامین اجتماعی، نسبت به بیمه کردن کارگران واحد خود اقدام کنند." اما به گفته کارگران معدن برخی از کارگران بیمه آرایشگری و کتابداری بودند" و این نیز قصور بازرسان اداره کار را نشان میدهد.
در ماده 52 قانون کار جمهوری اسلامی ایران نیز بیان شده" در کارهای سخت و زیان آور و زیرزمینی ساعت کار نباید از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز پیدا کند اما به گفته کارگران معدن، معدنچیان 16 ساعت در روز کار میکردند و اگر بازرسان اداره کار نیز به این موضوع واقف نبودند کوتاهی از سوی خود این نهاد است.
و در ماده 61 قانون کار بیان شده که" ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کار خطرناک سخت و زیانآور انجام میدهند ممنوع است".
شاید مواد قانونی 52، 61، 148 و 192 کار جمهوری اسلامی در حادثه معدن یورت آزادشهر بتواند به تصمیمگیری درست دستگاههای قضایی درباره علل این حادثه کمک کند.
به جز این، دفتر سنجشگاز نیز در معدن خود معمایی است که امروز در دست دستگاههای قضائی قرار دارند و هنوز از محتویات این دفتر چیزی ارائه نشده و در هر شکل میزان گاز پس از انفجار و رسیدن به 800 درجه بیانگر این است که این گاز از گذشته وجود داشته و مقدار آن نیز قابل چشمپوشی نبوده و حال باید کارشناسان زمینشناسی نظر بدهند که آیا در این منطقه گسلی فعال شده که سبب انباشته شدن این حجم گاز در یک شب در معدن شود.
از سویی دیگر عمق معدن نیز به بیش از یک هزار و 700 متر عنوان شده که به علت آنکه لایههای زخیمی از ذغال سنگ نداشته، کار استخراج به شکل دستی انجام میشد و مسئله اساسی اینجا است که آیا این میزان عمق برای معدن ذغالسنگ که به شکل دستی و قبل از انقلاب برداشت میشد براساس استانداردها قانونی بوده یا خیر و حال افکار عمومی انتظار دارند پس از اتمام انتخابات، رئیس جمهور به وعده خود عمل کند و مطالبات به حق این معدنچیان را پرداخت و افرادی که سبب بروز این حادثه شدن را به شدت مجازات کنند. / تسنیم
