در شرایطی که برخی اخبار حاکی از زیاده خواهی دوباره آمریکایی ها در گام نهایی مذاکرات هسته ای از جمله پیرامون «بازدید از تاسیسات نظامی» ایران است، رهبر معظم انقلاب در اظهاراتی مهم صبح امروز در دانشگاه امام حسین علیه السلام تاکید کردند: «در مورد بازرسیها ما گفتیم اجازه نمیدهیم از هیچ یک از مراکز نظامی هیچگونه بازرسی از سوی بیگانگان انجام شود.»
این هشدار در حالی از سوی ایشان بیان شد که پیش از این در ۲۲ اردیبهشت ماه سال جاری یوکیو آمانو مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی تاکید کرده بود: «ایران باید دسترسی این نهاد دیدهبان هستهای به تأسیسات نظامیاش را بپذیرد.»
وی در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس مدعی شد ایران به طور مشخص با اجرای قراردادی از آژانس موسوم به «پروتکل الحاقی» موافقت کرده است. پروتکل الحاقی امکان بازرسیهای وسیع و سرزده از تمامی مناطق مورد نظر اعم از تاسیسات اعلامشده و نشده را برای بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی فراهم میکند.
مدیر کل آژانس در این گفتگو اظهار داشته بود: «در بسیاری از کشورهای دیگر ما گاه به گاه، هنگامی که دلایل کافی داریم، درخواست دسترسی به سایتهای نظامی را مطرح میکنیم. چرا برای ایران اینطور نباشد؟ اگر ما برای دسترسی، دلیل داشته باشیم این کار را انجام میدهیم و ایران اصولاً باید آن را بپذیرد.»
تایید اصل بازدید از مراکز نظامی ایران توسط عراقچی: دسترسی های آژانس مدیریت شده خواهد بود
با این حال زمانی نگرانی ها پیرامون اظهارات خطرناک آمانو افزایش یافت که سیدعباس عراقچی دو روز بعد از گفتگوی آمانو با آسوشیتدپرس، در ۲۴ اردیبهشت ماه بادبیرکل آژانس دیدار کرد و بعد از آن در جمع خبرنگاران با تایید اصل خبر امکان بازدید مراکز غیر هسته ای ایران، گفت: «آنچه که در مذاکرات مطرح می باشد و آقای آمانو در همان چارچوب صحبت کرده است، دسترسی هایی است که در چهارچوب پروتکل الحاقی داده می شود.»
عراقچی اضافه کرد: «دسترسی به مراکز غیرهسته ای که شامل مراکز نظامی هم می تواند باشد، طبق پروتکل الحاقی شرایط خاص خود را دارد. برای نمونه برداری های محیطی در یک دسترسی مدیریت شده است و این با آنچه در یک بازرسی یا بازدید از مراکز نظامی یا بازدید از یک مرکزی در ذهنمان هست که بیشتر یک مشاهده میدانی است، کاملا تفاوت دارد.»
توجیهات ظریف برای امکان بازدید از تاسیسات غیر هسته ای ایران: بازرسی نیست، دسترسی است!
تاسف بار تر آنکه چند روز بعد در ۲۸ اردیبهشت ۹۴ جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در حاشیه دیدار با وزیر امور خارجه مجارستان در جمع خبرنگاران با تایید اصل با امکان بازرسی دشمن از تاسیسات نظامی کشور، آن را «دسترسی» توصیف کرد و گفت: «مقررات موجود مانع سوء استفاده از اینگونه دسترسیها (به اماکن نظامی) میشود که درواقع بازرسی نیست بلکه دسترسی است! و چارچوبهای آن کاملا مشخص و مدیریت شده است.»
ظریف ادامه داد: «زمانی که پروتکل الحاقی در دهه ۹۰ میلادی مورد بررسی قرار گرفت راهکارهای مناسب برای جلوگیری از اینکه این دسترسیها به اسرار کشورها باشد در نظر گرفته شده است زیرا حتی اسرار اقتصادی کشورها در حوزههای مختلف نیز میتواند اسرار آنها محسوب شود چرا که بسیاری از کشورها فناوری غنیسازی و یا سایر فناوریهای هستهایشان جزو اسرار هستهای این کشورها محسوب میشود و نیازی نیست که به خاطر پروتکل الحاقی نگرانی امنیتی داشته باشند! حتی برخی کشورها در حوزه صنعتی نیز با یکدیگر رقابت دارند و نمیخواهند اسرارشان فاش شود به همین دلیل چارچوبهای قانونمندی را تدوین کردند برای اینگونه نظارتها و شفافسازیها. طبق چارچوبهای مشخص شده هم کشورها میتوانند اطمینان داشته باشند که اسرارشان حفظ میشود و هم آنها میتوانند اطمینان حاصل کنند که برنامههای هستهای کشورهای عضو پروتکل الحاقی کاملا صلحآمیز است و فعالیت غیرصلحآمیزی وجود ندارد.»
صالحی: بازرسان بر اساس پروتکل الحاقی میتوانند از مناطق اطراف مراکز غیرهستهای نمونه برداری کنند
اما این اظهارات در حالی از سوی وزیر امور خارجه کشورمان در توجیه امکان بازدید و دسترسی ماموران آژانس به سایت های نظامی کشور بیان شد که پیش از وی، در ۷ اردیبهشت ماه سال جاری علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژِی اتمی طی گفتگو با شبکه تلویزیونی CCTV در پاسخ به سؤال خبرنگار مبنی بر اینکه آیا ایران در چارچوب تدابیر اضافی اجازه خواهد داد که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات غیرهستهای آن بازدید کنند؟ گفت:
«این موضوع بین دو طرف مطرح و بررسی شده است. اگر همه مسائل به خوبی پیش برود ما این حقیقت را پذیرفتهایم که پروتکل الحاقی را خواهیم پذیرفت. این موضوع در ژنو سه مطرح شد. اما همانگونه که گفتم شرط تحقق این موضوع توافق درباره همه مسائل است و تا زمانی که درباره همه مسائل توافق نشده است، این بدان معنا خواهد بود که توافقی حاصل نشده است.»
معاون رئیس جمهور با مشروط کردن این موضوع به تصمیم مجلس گفت: «در صورت تصویب مجلس ایران بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی می توانند از برخی مراکز غیرهسته ای ایران در چارچوب شرایط مشخص بازدید کنند.»
صالحی تصریح کرد: «مراکز و تاسیسات هستهای در چارچوب توافق تامین امنیت تحت نظر قرار دارند. ما درباره مراکز غیرهستهای صحبت میکنیم. بازرسان بر اساس پروتکل الحاقی میتوانند از مناطق اطراف مراکز غیرهستهای نمونه برداری کنند.»
مشاور ظریف: خودمان باید از آنها برای بازدید از مراکز نظامی دعوت کنیم تا اعتمادشان به ما جلب شود!
اما شاید صریح ترین اظهار نظر یک مقام دولتی درباره امکان بازدید دشمن از تاسیسات نظامی کشور را علی خرم مشاور وزیر امور خارجه در ۱۸ فروردین ۹۴ بیان داشته است. وی که با نامه نیوز گفتگو می کرد، در بخشی از سخنانش در راستای توجیه امکان بازرسی از سایت های نظامی ایران گفت: «گروهی میگویند که ایران قصد ساخت سلاح هسته ای را ندارد اما در سوی دیگر عده ای مانند تندروها و نتانیاهو میگویند که خیر! ایران در حال ساخت سلاح هسته ای است. آیا بهتر نیست در آنجایی که معتقد هستند ایران قصد ساخت بمب هستهای را دارد، اجازه بازرسی دهیم تا آنها به جهان اعلام کنند که در اشتباه بوده اند! این بازدید میتواند به ایران قوت بیشتری دهد.»
مشاور وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه منع ما از عدم اجازه بازدید، باعث تردید و شک در میان آنها میشود خاطرنشان کرد: «زمانی که ما به آنان اجازه بازدید ندهیم، آنها هم در این تردید می مانند که ایران در حال ساخت سلاح هسته ای است.»
علی خرم با اشاره به این موضوع که ما باید برای اعتماد سازی و رفع شبهات به آنان اجازه بازدید از تاسیسات را دهیم، تاکید کرد: «کشور ما در صدد اثبات صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای خود است، برای اثبات هم ممکن است خودمان بگوییم بیایید و از هر نقطه اعم از نظامی و غیر نظامی بازدید کنید و مطمئن شوید که ساخت سلاح هسته ای در کار نیست. آنها فقط میخواهند بازدید و تست کنند که آیا در آنجا تشعشعات رادیو اکتیو وجود دارد یا نه! ما در صورت لزوم برای اثبات ادعای خودمان باید از آنان برای بازدید دعوت کنیم، تا سریعتر از دوران برنامه جامع عبور کنیم.»
این اظهارات خرم در حالی بیان شد که البته وی توضیح نداد سال ۸۲ که آقایان روحانی و ظریف امکان بازرسی دشمن از برخی سایت های نظامی کشور را به بهانه اعتمادسازی مهیا کردند، چرا باز هم اعتمادی برای طرف مقابل صورت نگرفت و در نهایت در آن برهه شورای حکام آژآنس دو قطعنامه علیه ایران صادر کرد و در گام آخر نیز پرونده ایران را به شورای امنیت ارسال کرد؟
با این اوصاف طبیعی است که این مجموعه اظهارات خطرناک از سوی اعضای تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان باعث شد تا رهبر معظم انقلاب بار دیگر امروز در دانشگاه امام حسین علیه السلام در برابر تمام دوربین های خبری اعلام کنند: «اجازه نمیدهیم از هیچ یک از مراکز نظامی هیچگونه بازرسی از سوی بیگانگان انجام شود.»
گفتنی است پیش از این نیز ایشان در ۲۰ فروردین ۹۴ در دیدار با مداحان اهل بیت علیه السلام ضمن هشدار قاطع نسبت به رعایت این خط قرمز از سوی تیم مذاکره کننده فرمودند:
«بههیچوجه اجازه داده نشود که به بهانهی نظارت، اینها به حریم امنیّتی و دفاعی کشور نفوذ کنند؛ مطلقاً. مسئولین نظامی کشور بههیچوجه مأذون نیستند که به بهانهی نظارت و به بهانهی بازرسی و مانند این حرفها، بیگانگان را به حریم و حصار امنیّتی و دفاعی کشور راه بدهند، یا توسعهی دفاعی کشور را متوقّف کنند.»
