نابودي 40ميليون اصله درخت 300 ساله شمشاد در جنگلهاي ايران ميتوان بهعنوان فاجعه بزرگ ملي و بينالمللي نام برد؛ فاجعهاي که به دست انسانهايي رقم خورده که بيرويه از چوب درختها براي سود و منفعت خود استفاده کردند و حالا سازمان جنگلها دست به کار شده تا براي ممانعت از تخريب بيشتر طرح استراحت جنگلها را پس از گذشت پنج سال از مطرح کردن آن با توافق هيات دولت و نمايندگان مجلس در سطح کشور اجرايي کند.
به گزارش پایگاه عدالت خواهان به نقل از محيط زيست، از نابودي 40ميليون اصله درخت 300 ساله شمشاد در جنگلهاي ايران ميتوان بهعنوان فاجعه بزرگ ملي و بينالمللي نام برد؛ فاجعهاي که به دست انسانهايي رقم خورده که بيرويه از چوب درختها براي سود و منفعت خود استفاده کردند و حالا سازمان جنگلها دست به کار شده تا براي ممانعت از تخريب بيشتر طرح استراحت جنگلها را پس از گذشت پنج سال از مطرح کردن آن با توافق هيات دولت و نمايندگان مجلس در سطح کشور اجرايي کند. هفته گذشته ناصر مقدسي، قائممقام سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري؛ در يک نشست خبري با بيان اينکه در 10 سال آينده در تمام سطوح جنگلهاي شمال بهرهبرداري چوب به شکل تجاري و صنعتي متوقف ميشود، تاکيد کرد: «بايد بازسازي ساختاري، اجرايي، سياستگذاري و مديريتي در کل بدنه جنگلهاي هيرکاني انجام شود.» يکي ديگر از نکات قابلتوجه اين است که مسئولان سازمان جنگلها علاوهبر نظارت بر توقف بهرهبرداري از جنگلها، در طرح 10 ساله به دنبال تحقق طرحي بهعنوان آمايش جنگلها هستند. آمايش جنگلها ازجمله اقداماتي است که با اجراي آن مشخص ميشود از مساحت دو ميليون هکتاري هيرکاني چند درصد بايد بهطور مطلق حفاظت شود و چه بخشهايي براي ساير کاربريها خواهد بود. از سوي ديگر از آنجاييکه محقق شدن اين دستورالعمل نيازمند نيروي انساني خبره و کارآمد است، از اينرو مسئولان سازمان از رسانهها خواستند تا درخواسته آنان مبنيبر بهکارگيري نيروي بيشتر را به گوش مسئولان دولتي برسانند.
نحوه اجراييشدن طرح استراحت مطلق
يکي از پرسشهايي که ممکن است براي مخاطبان مطرح شود اين است که طرح استراحت جنگل چيست و قرار است با اجراي اين طرح چه اتفاقي بيفتد. نخستين نکته قابلتوجه در طرح استراحت 10 ساله جنگلها اين است که در اين مدت سنگبناي مديريت پايدار جنگلهاي شمال گذاشته ميشود؛ زيرا در حوزه حفاظت در کل منابع طبيعي ضعفهايي وجود دارد که بارها مسئولان سازمان جنگلها به دفعات در مورد سطح حفاظت در حد استانداردهاي جهاني و ايران صحبت کردهاند.
به گفته متخصصان و کارشناسان، اجراي طرح استراحت مطلق در گرو اجراي طرحهاي آمايش سرزمين است؛ يعني با اجرايي شدن طرح آمايش سرزمين سنگبناي اجرايي شدن طرح استراحت جنگلها هم گذاشته ميشود، از اينرو ميتوان در گام اول در هر استان شمالي يک پارک ملي تاسيس کرد تا از قبل آن مديريت به دست مردم بيفتد و بخش عمدهاي از مشکلات کمبود نيرو براي اداره مناطق جنگلي حل شود و درنهايت اينکه به خاطر حفظ امنيت ملي کشور نياز است پوششهاي گياهي و جنگلي را براي تنفس بهتر، ذخيره بهتر منابع و ديدن همه کارکردهاي مثبت جنگل و طبيعت حفظ کنيم. محمدرضا مرويمهاجر، استاد دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران درباره اجراي طرح استراحت جنگل ميگويد: «بايد پيگير ثبت جهاني جنگلهاي هيرکاني در فهرست ميراث طبيعي يونسکو هم بود. مهم است که جنگلهاي باستاني شمال که قدمتي چندين ميليون ساله داشته و به دوران سوم زمينشناسي تعلق دارند، ثبت و حفظ شوند.»
بودجه 300 ميلياردي و زمان 10 ساله
بيشک نخستين لازمه اجراي يک طرح آن هم طرح بزرگي به نام استراحت مطلق جنگلها، اعتبار و بودجه است که مسئولان سازمان جنگلها بودجهاي 300 ميلياردي را براي اجراي اين طرح 10 ساله اعلام کردهاند. هرچند به گفته متوليان اجرايي 10 سال براي حفاظت جنگلها زمان زيادي نيست؛ حتي از نظر بسياري از کارشناسان زمان کمي نيز هست اما اگر اجراي آن با تامين اعتبار گفته شده اجرايي شود؛ شاهد اتفاقهاي قابلتوجهي در زمينه حفظ و مديريت جنگلها خواهيم بود.
اين نکته هم قابل ذکر است که در نظر گرفتن 300 ميليارد تومان براي طرح استراحت جنگلها در ميان بودجه عمراني کشور رقم زيادي نيست و درحال حاضر در کميسيون تلفيق مجلس شوراي اسلامي وضعيت اعتبارات درحال بررسي است که در روزهاي آينده نوبت به اين ماده ميرسد و مسئولان سازمان جنگلها اميدوارند نمايندگان مجلس تصميم تحولآفريني بهمنظور نجات کشور با در نظر گرفتن بودجه کافي براي طرح استراحت جنگلها اتخاذ کنند، زيرا تامين سرمايهگذاري براي جنگلها عملي نيست که دولت از عهده آن برنيايد. و درنهايت توصيه کارشناسان جنگلداري به مجريان طرح 10 سال استراحت جنگلها اين است که بايد استاندارد جديد را براساس توسعه پايدار و اصولي که در گذشته به آن توجه نميشد، پيش برود که ازجمله اين استانداردها ميتوان به حفظ اکوسيستم و شاخصهاي پايداري اشاره کرد؛ استانداردهايي که درحال حاضر در همه کشورها توسط متوليان جنگلداري رعايت ميشود.