»
معضل بیمه سینماگران
به گزارش خبرنگار سینمایی دیباچه؛ در ابتدای نشست خبری هیئت مدیره خانه سینما و خبرنگاران، ابراهیم مختاری (رییس هیئت مدیره خانه سینما) با اشاره به تلاشهای رضا میرکریمی به عنوان رییس سابق خانه سینما و کمال تبریزی به عنوان دبیر هجدهمین جشن سینمای ایران، گفت: «هجدمین جشن خانه سینما با حضور ۶ هزار نفر برگزار شد که این نشان دهنده استقبال بالای مردم از این جشن است. همچنین آیین نامه جشن خانه سینما با تغییراتی همراه شد که احتمال لابی در آرا را کم کرد. امسال در تلاش هستیم تا آیین نامه جشن شکل تازه ای به خود بگیرد و هیات رئیسه ای برای جشن خانه سینما تشکیل شده است که اعضای آن شامل تشکل هایی که از جشن تندیس میگیرند، است. علاوه بر آن دبیرخانه دائمی جشن نیز تشکیل شده است و فعالیت های خود را آغاز می کند. همچنین در مورد بیمه هنرمندان باید بگویم که تعداد متقاضیان بیمه در سال جاری افزایش پیدا کرده و روند بیمه شدن آنها از طریق توافقنامه ای که میان صندوق اعتباری هنر و خانه سینما منعقد شده در حال انجام است. همچنین بیمه تکمیلی هنرمندان نیز در حال انجام است. علاوه بر مساله بیمه، بسیاری از هنرمندان متقاضی وام هستند که صندوق اعتباری هنر پاسخگوی این افراد است. البته در کنار آن، خانه سینما با تشکیل کمیسیونی تقاضاها را مورد بررسی قرار می دهد و با همکاری صندوق اعتباری هنر به آن پاسخ می دهد.
ساختمان ۷۰ ساله خانه سینما
در ادامه نشست شادمهر راستین با اشاره به بازسازی ساختمان خانه سینما با همکاری ناصر عنصری گفت: «از آنجایی که این ساختمان ۷۰ سال قدمت دارد با توجه به قدمت تاریخی که داشت، تصمیم گرفتیم خانه سینما صاحب ساختمانی شود که در شان سینمای ایران باشد به همین دلیل طراحی و اجرای آن را آقای شاه ابراهیمی بر عهده گرفت. ما نگران طبقه دوم این ساختمان بودیم به همین دلیل در قسمت طبقه دوم هم بازسازی هایی صورت گرفت. البته ما در تلاش هستیم که این ساختمان را به عنوان میراث ملی ثبت کنیم. به همین منظور شورای شهر و وزارت ارشاد بودجه ای را تامین کرد که ما سعی میکنیم بودجه های دیگری نیز اضافه کنیم.»
دولت با خود رانت میآورد
در ادامه ابراهیم مختاری با اشاره به اساسنامه خانه سینما گفت: «سیاست اساسی خانه سینما بعد از دوره تنش، ایجاد نوعی ثبات در جهت تامین امنیت برای فعالیت در سینمای ایران است. گاهی میبینیم به اشخاص و نهادهای سینمایی حمله میشود که ما این موضوع را مخل میدانیم چون امنیت را متزلزل میکند و این تزلزل باعث فرار سرمایه میشود و به دنبال آن تولید فیلمها در بخش خصوصی کم میشود و به دنبال آن دولت پا به این عرصه میگذارد که با خود رانت هم به همراه میآورد. کوشش ما در جهت تامین این امنیت است به همین دلیل سعی می کنیم موضوعات تنشزا را کم کنیم. آمار فروش فیلمها در سال های ۹۴ و ۹۵ نسبت به سال ۹۲ و ۹۳ صددرصد افزایش داشته است که حضور جوانان در این عرصه یکی از عوامل افزایش فروش است.»
پسروی ارشاد از تصمیماتش و بیحرمتی رسانههای بیاخلاق
مختاری درباره مساله صدور پروانه نمایش و ساخت و ایستادگی دولت پای مجوزهایش نیز گفت: « ۲ موضوع دیگر یعنی تزلزل در حمایت از پروانه نمایش و پروانه ساخت میتواند آرامش موجود در سینما را متزلزل کند. گاهی با وجود آنکه پروانه ساخت یک فیلم صادر می شود، برخی به آن اعتنا نمیکنند. در این هنگام وقتی صاحبان فیلم برای تامین بودجه فیلمهاشان به مراجع و نهادها مراجعه میکنند و با این پاسخ مواجهاند: ما ابتدا باید سناریو را بخوانیم. این در حالی است که پروانه ساخت آن فیلم ها از پیشتر تایید شده است. این نشان میدهد که پروانه ساخت ضمانت ندارد. گاهی هم با وجود آنکه پروانه نمایش فیلم ها صادر شده است، این امر از سوی صادرکنندگان زیر پا گذاشته میشود و نهادهای دیگر اجازه نمایش فیلم را در سالنهای خود نمیدهند. گویی مدیریت طایفه ای بر سینما حاکم شده است. این موضوع باید از بین برود زیرا ما حاکمیت ملی در سینما داریم. باید وجاهت پروانه ساخت و پروانه نمایش از طریق نهادهای دیگر پذیرفته و اجرا شود.
ماموریت عمومی مجمع خانه سینما، ثبت تشکل ها در خانه سینما بود، هیئت مدیره با استفاده از تجربه پیشین اساسنامههای خود و وزارت کار دست به تدوین اساسنامه نمونهای که مورد توافق وزارت کار قرار بگیرد زد، که در نهایت این موضوع مورد توافق تشکل ها قرار گرفت، به همین دلیل تعدادی از این اساسنامهها به ثبت رسیده و امیدواریم تا پایان سال جاری این امر به پایان برسد. ماموریت عمومی مجمع خانه سینما ثبت تشکلها بود که هیات مدیره با استفاده از تجربه پیشین از اساسنامههای خود و وزارت کار دست به تدوین اساسنامه نمونهای که مورد توافق وزارت کار قرار بگیرد زد که در نهایت این موضوع مورد توافق تشکلها قرار گرفت.»
وی با اشاره به مطالبی که در برخی از نشریات علیه سینماگران منتشر می شود، توضیح داد: «گاهی مطالبی در برخی از نشریات منتشر می شود که این نشریات آداب روزنامه نگاری را رعایت نمیکنند، اما آنها باید بدانند که خانه سینما از اعضای خود دفاع میکند و این نحوه دفاع در هر ماجرایی متفاوت است. این را باید بدانیم که صدور بیانیه نمیتواند یک راهکار اصلی باشد.»
بیانیههای بیفایده
محمدرضا مویینی (نایب رییس هیئت مدیره) هم گفت: «در زمینه صدور پروانه نمایش فیلم و بعد از آن اشکال در اکران نیز خانه سینما همین برخورد را میکند. در این رابطه پیش از هر چیز صاحب اثر یا مالک حقوقی اثر باید اقدام قانونی انجام دهد. اگر خانه سینما در این زمینه با تاخیر ورود میکند به این دلیل است که شاید صاحب اثر در حال رایزنی برای حل مشکل است. در صورتی که صاحب اثر به جواب قانعکنندهای نرسد، میتواند به صنف خود اعلام کند و صنف پیگیری قانونی انجام دهد و بعد از آن خانه سینما به این امر ورود پیدا میکند. در چنین شرایطی دیگر نیازی نیست که هر لحظه بیانیهای صادر کنیم. خانه سینما بسیاری از فعالیتها و اقدامات خود را بدون اطلاعرسانی مطبوعاتی انجام میدهد.»
حق مولفی که رعایت نمیشود
ابراهیم مختاری هم در ادامه این بحث گفت: «برای حل مشکلاتی از این دست ما نیازمند حل مساله حق مولف در سینمای ایران هستیم البته در این مورد صحبتهای بسیاری شده است، اما هیچگاه نسبت به احقاق آن کاری صورت نگرفته است. هیات مدیره خانه سینما در دوره فعلی تشکلی را از صاحبان رایت که شامل فیلمنامهنویس، آهنگساز و کانون کارگردانان است تشکیل داده تا بتوانیم مشکل را برطرف کنیم. هیئت مدیره خانه سینما در حد بضاعت خود مقدمات ایجاد این تشکل را فراهم کرد و حال نوبت اعضای تشکل است تا مسائل مورد نظر برای حق مولف را تدوین کند تا این مشکل هر چه سریعتر برطرف شود.»
هیئت مدیره قبلی حملات را رد میکرد
آتیلا پسیانی (سخنگوی خانه سینما) در پاسخ به انتقاد یکی از خبرنگارها مبنی بر در دسترس نبودنش برای پاسخگویی گفت: «هیئت مدیره قبلی به دلیل شرایطی که خانه سینما درگیر آن بود، واکنشگرا بود و توانست حملاتی که به خانه سینما میشود به خوبی رد کند و ما اگر امروز اینجا هستیم به مدد تلاشها و حمایتهای آنها است، اما هیات مدیره جدید مسائل صنفی را جزو اولویتهای خود در نظر گرفته است.
خانه سینما اعضای خود را مستقیما بیمه کرده است
منوچهر شاهسواری درمورد بیمه سینماگران گفت: «براساس قانون صندوق اعتباری هنر باید برای تحت پوشش قرار دادن هنرمندان در همه حرفه ها اقدامات لازم صورت گیرد. خانه سینما نیز با چهار هزار نفر عضو تحت این پوشش قرار میگیرد، اما با توجه به اینکه توقعات خانه سینما با امکانات صندوق همخوانی نداشت ما دچار مشکلاتی شدیم. به همین دلیل خانه سینما اعضای خود را به طور مستقیم بیمه تکمیلی کرده و هزینهها را پرداخت کرده است، اما این تداوم بیمه جز از طریق حمایت صندوق اعتباری هنر امکانپذیر نیست. بعد از گفتگوهای دوباره من و آقای ارجمندی (رئیس صندوق اعتباری هنر)، تصمیم گرفته شد تا تفاهمنامه سابق با اصلاحات ناچیزی از سر گرفته شود و شرایط لازم برای بیمه تامین اجتماعی و بیمه تکمیلی از سال آینده مورد پیگیری قرار گیرد و ما از امکانات صندوق بهره مند شویم. به هر حال ادامه این نوع درگیری ها به نفع خانه سینما و صندوق اعتباری هنر نیست.»
فرصتی برای استعدادهای جوان
در ادامه منوچهر شاهسواری درباره کارکرد «باشگاه کارورزان و خلاقان سینمای ایران» خانه سینما گفت: «تعداد کسانی که علاقهمند به فعالیت در حوزه فرهنگ هستند افزایش پیدا کرده به همین دلیل خانه سینما در هفته گذشته به این نتیجه رسید که تکلیف خود درباره این خلاقان که آینده شغلی خود را در سینما تعریف می کنند بداند. اینها افرادی هستند که شرایط عضویت در تشکل ها را ندارند، اما صلاحیت علمی آنها مشخص شده است. در حال حاضر مجموعهای از نیروهای مستعد در گوشه و کنار کشور وجود دارند که تحصیلکرده دانشگاه ها و آموزشگاه های معتبر هستند. خانه سینما به عنوان یک تکلیف باید با تاسیس باشگاه کارورزان فرصت ایجاد همکاری با آنها را فراهم کند و همچنین یاد دادن آداب حرفهای و صنفی به آنها وظیفه ما است تا این افراد بتوانند در آینده به سادگی و بدون حاشیه وارد این حرفه شوند. هیئت مدیره طرح باشگاه کارورزان را مصوب کرده زیرا وجود چنین باشگاهی باعث میشود افرادی که به شکل فردی فعالیت میکنند و قابلیت ویژهای دارند یکجا جمع شوند و با سینماگران حرفهای مراوده پیدا کنند. من فکر میکنم باید به دنبال حق شهروندی آنها در حوزه فعالیت خودمان باشیم. یکی از موثرترین مسایلی که آینده سینما را متحول می کند، باشگاه کارورزان است که هزینه چندانی هم ندارد. این باشگاه باعث ایجاد فرصت در فضای سالم میشود.»
ضرورت شکایت از شبکههای ماهوارهای و حتی غیرمجاز
منوچهر شاهسواری درباره موضوع شکایت از شبکههایی که بدون اجازه محصولات سینمای ایران را پخش میکنند و از طریق این فیلمها آگهی میگیرند و سود میکنند، گفت: «یکی از بزرگترین مشکلات سینمای ما همین است که متاسفانه حقوق مالکانه اثر در هیچ بخشی رعایت نمیشود. هنگامی که یک فیلم میسازیم باید حداقلهایی درباره حقوق مالکانه آن در شبکه نمایش خانگی، وب سایتها و شبکه های ماهوارهای رعایت شود. این در حالی است که این موضوع در هیچ بخشی رعایت نمیشود. هنگامی که یک آگهی در شبکههای ماهوارهای پخش می شود همه اظهار بیاطلاعی می کنند. ما در پی طرح مجموعه شکایتهایی علیه سایتها و شبکههای ماهوارهای هستیم که آقای قطبی مسئولیت آن را در دادسرای فرهنگ و رسانه برعهده دارد.
تا وقتی حقوق مالکانه از سوی دستگاهها به رسمیت شناخته نشود، گسترش امنیت و فضای امن دچار مشکل است اگر توجه داشته باشید میبینید که بسیاری از فیلمهای ایرانی در حالی از شبکههای مختلف پخش میشوند که حقوق مالکانه آنها در نظر گرفته نشده است. نظام ویژهای در این باره شکل گرفته که امکان تسری به خارج از کشور و داخل کشور فراهم شده است. ما به نوعی با تاراج اموال سینماگران ایران مواجه هستیم که امیدوارم با شکل گیری سامانه شبکه نمایش خانگی از این گره عبور کنیم. به نظرم کمیسیون فرهنگی مجلس باید وارد این حوزه شود. بحث حقوق اثر یک بحث مهم و گسترده است برای مثال ما گاهی اوقات میبینیم که در اتوبوس بین شهری فیلمهایی به نمایش گذاشته میشود در حالی که هیچ حقی به صاحب اثر پرداخته نشده است، اما هنگامی که تلویزیون این کار را میکند مصیبت بار است زیرا به سرمایهگذاران آسیب میرسد. ما با سازمان سینمایی در ارتباط بوده و در پی بهبود این اوضاع هستیم. یکی از درخواستهای ما این است که نهادها چیزی را که قبول دارند تبدیل به یک قانون کنند یعنی مدیر دولتی ملزم به انجام آن شود. برای مثال فارابی در یک دورهای پرداختهای خود را اعلام کرد و در یک دورهای اعلام نکرد، زیرا خود را ملزم به این کار نمیدانست. الزام مدیریت دولتی باید در تعیین حجم کمکها باشد.»
یادتان نرود چطور چراغ خانه سینما روشن ماند
در انتها هم شادمهر راستین گفت: «یادتان نرود که ما جلوی در همین خانه سینما خون دادیم تا اینجا چراغ اینجا روشن بماند. زمانی رییس خانه سینما ادعا داشت که با هلیکوپتر میآید! زمانی سیستم اینجا طوری بود که همهچیز از بالا به پایین تعیین میشد و دولت رییس را انتخا میکرد اما امروز سیستم ما از پایین به بالا است و با رای پایینترین اعضا، اعضای بالاتر انتخاب میشوند…»