چاپ صفحه

شيوع بيماري واگير «يون» در ميان گوزن‌هاي قرمز پارک جنگلي قرق

به گزارش پایگاه عدالت خواهان گلستان"اين در حالي است که محيط زيست، به تازگي آزمايشات مقدماتي را آغاز کرده است. به گزارش مهر، مردم گرگان براي گذران اوقات فراغت وقتي مي‌خواهند به اطراف شهر بروند يکي از مکان‌هايي که به ذهنشان مي‌رسد پارک جنگلي قرق است اين پارک در 15 کيلومتري شهر گرگان است. پارکي با درختان سر به فلک کشيده توسکا، ممرز و انواع درختان هيرکاني با خيابان‌کشي‌هايي که گاه به محوطه‌هايي که مکان زندگي جانوران است، منتهي مي‌شود. مرال از گونه‌هايي است که در طبيعت ايران تعدادش بسيار اندک شده، بر اين اساس جمع‌آوري و نگهداري تعدادي از آن در چنين مکاني بايد زير نظر دامپزشک حيات وحش انجام شود. اما در پارک جنگلي قرق که زير نظر منابع طبيعي گرگان اداره مي‌شود هيچ دامپزشکي براي نظارت بر اين جانوران چه از نظر جيره غذايي و چه از نظر مساحت و فضاي زندگي و چه از نظر وجود بيماري حضور ندارد.

با اين حال نزديک به يک سال است که کارشناسان و فعالان محيط زيست نسبت به شيوع بيماري يون در بين اين مرال‌ها هشدار مي‌دهند بيماري که واگير دار است و گستره آن جهاني است.

آنطور که يکي از اعضاي ارشد انجمن حمايت از حيوانات مي‌گويد: يکي از راهکار‌هاي رايج براي مقابله با بيماري يون همراه کردن جيره غذائي جانوران با مکمل‌ها غذائي و ويتامين است که به اين ترتيب مقاومت گونه اي مانند مرال در برابر اين بيماري بالا مي‌رود و شيوع آن در بين آنها کمتر مي‌شود.

نرگس روحاني به بازديد سال گذشته خود از مرال‌هاي پارک جنگلي قرق اشاره مي‌کند و ادامه مي‌دهد: اما در جيره غذايي مرال‌هاي پارک جنگلي قرق نه تنها مکمل غذايي و ويتاميني وجود ندارد بلکه حتي نخ‌هاي بسته‌هايي يونجه اي که در بين اين جانوران توزيع مي‌شود بخشي از جيره غذايي آنها را شامل مي‌شود که در موارد موجب انسداد روده‌هاي اين جانوران مي‌شود.

به گفته او، به نظر مي‌رسد علاوه بر اينکه دامپزشکي براي نظارت بر وضعيت اين گونه ارزشمند در پارک جنگلي قرق حضور ندارد حتي محيط زيست گلستان نيز نظارت کافي بر اين مرالها و يا ساير جانوران اين پارک ندارد و جيره غذايي اين گونه گواهي بر اين ادعا است.

روحاني معتقد است، با اندکي توجه از سوي مسئولين منابع طبيعي که متولي اين پارک هستند و با همکاري دامپزشک حيات وحش انجمن حمايت از حيوانات براي نگهداري دام‌هاي با ارزش اين محوطه با تجويز داروئي مي‌توان تا حدودي نشانه‌هاي باليني اين بيماري را در ميان مرال‌ها کاهش داده و حيوانها را تا مدت طولاني در وضعيت مناسبي نگهداري کرد. عضو انجمن حمايت از حيوانات تاکيد مي‌کند: بيماري يون از طريق مدفوع انتقال مي‌يابد و عامل آن مايکوباکتريوم پاراتوبرکلوزيس است که هيجده ماه در خاک مي‌ماند . بنابر اين حذف دامهاي آلوده راه حل از بين بردن اين بيماري نيست و تقويت جيره غذائي مرال‌ها، توجه بيشتر به اين گله و تيمار آنها توسط دامپزشک حيات وحش تنها راهکار نجات و حفظ گوزن‌هاي قرمز پارک جنگلي قرق است.

دکتر تقي پور دامپزشک و استاد دانشگاه نيز با بيان اينکه اين بيماري از دام‌ها به اين مرال‌ها سرايت کرده است، مي‌گويد: بيماري يون يک بيماري واگيردار با گسترده جهاني است که منشاء آن مشخص نيست و همه نشخوار کنندگان را مبتلا مي‌کند. در واقع اين بيماري يک بيماري مزمن است که عامل آن در روده کوچک مستقر مي‌شود و باعث ضخيم شدن ديواره روده شده و باعث اختلال در جذب مواد غذائي مي‌شود.

به گفته وي، نشانه‌هاي آشکار اين بيماري شامل کاهش وزن، از دست دادن اشتها، افسردگي و اسهال آبکي مزمن و مداوم است. بيماري يون از جمله عفونتهاي مزمن باکتريايي در ناقلان است که با توجه به اسهال طولاني مدتي که ايجاد مي‌کند باعث تحليل رفتن شديد بدن دام مي‌شود.

از سوي ديگر مجتبي حسيني معاون پايش و نظارت محيط زيست گلستان، مي‌گويد: مرال‌هاي پارک جنگلي قرق از دهه 50 در اين مرکز نگهداري مي‌شوند يعني حدود 40 سال است که تحت نظارت محيط زيست اين گونه به زندگي خود ادامه مي‌دهد.

به گفته وي، در طول اين 40 سال مرال‌هاي پارک جنگلي قرق در سنوات مختلف در معرض بيماريهاي گوناگون قرار گرفته اند که محيط زيست همواره بر آن نظارت داشته است.

حسيني با بيان اينگه نگهداري گونه‌هاي کمياب و در معرض انقراض در شرايط اسارت فرصتي است تا وضعيت بيماري‌ها، تغذيه و ديگر شرايطي که در طبيعت رخ مي‌دهد و امکان مطالعه آن وجود ندارد را بررسي و آزمايش کنيم تأکيد مي‌کند: مرال‌هاي پارک جنگلي قرق نيز در اين سالها به بيماريهاي مختلفي دچار شده و در بسياري از موارد هم تلفات داشته و هم پيشگيري و درمان شده‌اند.

وي به آلودگي گوزن‌هاي قرمز (مرال)‌هاي پارک جنگلي قرق به بيماري يون از حدود يک سال گذشته اشاره مي‌کند و مي‌افزايد: در حال حاضر بخشي از اعتبار لازم براي خونگيري، شماره گذاري و آزمايش تک تک افراد گله گوزن‌هاي قرمز پارک جنگلي قرق تامين شده و ظرف يک ماه آينده اين اقدام انجام مي‌شود تا با شناسايي افراد آلوده آنها را از گله حذف و افراد سالم را به مکان جديدي که در پارک جنگلي النگ دره فراهم شده است منتقل کنيم.

حسيني در پاسخ به اينکه بنابراين با توجه به بروز بيماري در ميان گونه‌هاي جانوري اين پارک در ادوار مختلف به نظر مي‌رسد حضور دائم يک دامپزشک در اين پارک ضروري است، مي‌گويد: در رديف‌هاي پستي محيط زيست گلستان جايگاهي براي دامپزشک در نظر گرفته شده است، اما هنوز مجوزهاي لازم از سوي سازمان مديريت براي جذب نيروي ثابت داده نشده است، با اين حال محيط زيست با کمک دامپزشکان معتمد و همچنين دامپزشکان سازمان محيط زيست به صورت موقتي و موردي بر حيات وحش اين پارک جنگلي نظارت دارد.

در جاي ديگر پارک جنگلي قرق، محوطه اي محصور که محل نگهداري خرگوش‌ها است به چشم مي‌خورد، اين خرگوش‌ها اغلب باقيمانده خريد بي حساب بچه خرگوش توسط مردمي‌است که بي مسئولانه پس از چند ماه نگهداري به اين پارک تحويل مي‌دهند تا در محوطه غير استانداردي که براي انها تعريف شده مستقر شوند و در نهايت تعدادي از آنها بر اثر تغذيه نادرست و نداشتن يک جيره غذايي کامل تلف شوند.

آنطور که روحاني مي‌گويد: در جاي ديگر پارک جنگلي قرق، يک بابون (گونه اي ميمون) در مکاني که بخش کوچکي از آن مسقف است نگهداري مي‌شود که شرايط نگهداري اين گونه بدون محافظت در فصول مختلف از گزند سرما و گرما هوا و بدون داشتن جيره غذائي مشخص، تنها از طريق يک لوله پوليکا که از محوطه توري‌هاي بيرون به داخل قفس راه دارد توسط گردشگران پارک گاهگاهي و به صورت تصادفي با تکه‌هايي از بيسکويت، پفک، ميوه و حتي ته سيگار تغذيه مي‌شود بسيار نامناسب است و به همين دليل بي قراري و عصبي بودن اين جانور کاملا مشهود است.

به اعتقاد روحاني، از آنجا که رزوس‌ها(اينگونه خاص از ميمون‌ها) بيماري‌هاي مشترک قابل انتقال به انسان را دارند به نظر مي‌رسد بهتر است با در نظر گرفتن شرايط بد نگهداري و عدم تغذيه مناسب اين گونه در اين پارک، بهتر است با همکاري و نظارت يک دامپزشک حيات وحش، به باغ وحش‌هاي مجهز از قبيل قزوين، منتقل شود. تا هم در کنار همنوعانش زيست کند و هم از جيره غذايي مناسب برخوردار شود.

معاون نظارت و پايش محيط زيست گلستان اما بررسي و رسيدگي بر وضعيت اينگونه را در حيطه مسئوليت‌هاي محيط زيست نمي‌داند و مي‌گويد: تغذيه، نگهداري و تصميم‌گيري براي انتقال اين گونه بايستي توسط منابع طبعي استان انجام شود.

اگرچه محيط زيست و کارکنان پارک جنگلي برنامه‌هاي حفاظتي و مطالعاتي براي گونه‌هاي جانوري و حيات وحش اين پارک دارند اما از آنجايي که تغذيه حيوانات اين پارک از وضعيت مناسبي برخوردار نيست و به ويژه با توجه به اينکه نزديک به يک سال است بيماري يون در محوطه نگهداري مرال‌ها شيوع پيدا کرده بايستي هرچه سريعتر مراحل نمونه برداري و جداسازي افراد سالم تا پيش بروز تلفات در ميان مرال‌هاي ارزشمند اين پارک و انتقال اين بيماري به پارک‌هاي مجاور از جمله النگ دره انجام و مقدمات قانوني حضور دائم يک دامپزشک در اين پارک فراهم شود.